Sporadic-E 2012

Here are the highlights of the 2012 summer Sporadic E propagation season.


May, 20th - Radioline of Radiolina
Radio stations between 60 and 70 MHz don't necessarily have to come from ex-Soviet Union countries, as common opinion might suggest. Today's late afternoon Sporadic E opening has done it some justice with an interesting example such a non-USSR station in the low Megs:
http://radiacja.blogspot.com/2012/05/niedzielny-sporadyk-ponizej-75mhz.html
At exactly 63,0 MHz i picked a signal from Radiolina (Italy). It's a typical commercial radiostation from Italy with pop-mx, news entertainment and advertisement. -Though not typical is its destination.
In Italy, the OIRT (66-74 MHz) band was never applied for commercial broadcasting services. Very wide frequency gap stretching from 50 to 70 MHz, which was unaccessible for casual listeners is used for so called studio-transmitter links ("STL") - a kind of "feed" for main transmitter.
More economic for a radiostation than cable or fibre, not to mention a satellite link. It provides complex signal for modulation. Ready to broadcast MPX signal containing stereo channels and RDS may be produced at station's premises and just simply sent this way to the transmitter atop of a nearby hill or a mountain. From that place, at a frequency changed for popular 88-108 band it is rebroadcast with high power.

This sort of link may sometimes not be fully reliable. Because the "big" transmitter rebroadcasts what it receives on a feeding frequency, sometimes the interference may interrupt - for example coming from electrical devices or... radio pirates:) In case of Radiolina, a pirate radio should broadcast on 63,0 MHz to be rebroadcasted at higher frequency.

The location of this STL station seems to be a city or vicinity of Trapani, western Sicilia. It feeds one or more of these frequencies of Videolina for this area:
91.3 Monte Erice vetta/Hotel Ermione (a mountain in close neighbourhood of Trapani city)
101.3 Custonaci/Il Cofanello/Contrada Baglio Messina
91.2 San Vito lo Capo-Macari/Contrada Verdesca
-Sadly, I didn't manage to receive any of above rebroadcasts.

Why I'm sure it is Trapani? I heard some local ads for this city (car dealers) in Radiolina's commercial break.


The reception wasn't steady, but signal was peaking high at times. My DX friend, Konrad in Płock was receiving Radiolina simultaneously and due to a better antenna, his recording is impressive.
After 21 local time, it disappeared completely.
It wasn't my first STL station ever received - previus seasons I got them more as low as 52-55 MHz.
im VHF.


27.maja - Sporadyki poniżej 75 MHz
Pierwszym sygnałem jaki odebrałem w niedzielę, bardzo bardzo wcześnie rano, ok. 12:00 było włoskie RAI UNO. Fonia stacji była słyszalna na dwóch podnośnych - na 53,25 (podstawowy) i 53,50 MHz. Z odbiorem dodatkowego kanału audio spotkałem się po raz pierwszy. Zapewne jest to drugi kanał do kompletu dla stereo. Oczywiście, jak to podczas propagacji, zdarzały się zaniki i mimo, że obie podnośne pochodzą z tej samej lokalizacji, zdarzało się że zanikały nierówno, niesynchronicznie.
Świadczy to o tym, że Es odbija (a właściwie "retransmituje") nie całymi lokalizacjami, a poszczególnymi częstotliwościami, dlatego fading ww. sygnałów był nierówny - nawet jeżeli różnica między nimi to tylko 250kHz.

Jednak w niskim VHF-ie z Włoch najciekawsze są nie stacje telewizyjne (które zresztą za parę tygodni mają stąd zniknąć), a dosyły stacji radiowych UKF-FM, tzw. studio-transmitter link, czyli STL. W tym roku udało się już jednego STL'a złapać - Radiolina. Dziś był sequel odbioru tej stacji oraz parę nowości:
50,75 - Latte Miele
52,80 - unid, włoski rock
53,00 - unid, pop, pewnie Jonica (już kiedys miałem z ID)
63,00 - Radiolina
66,50 - unid z baardzo szeroką dewiacją
Ostatnią stację jako Veronica FM zidentyfikował Konrad, a dodatkowo odebrał równolegle kilka dodatkowych STLów powyżej 80MHz.

Po południu pasmo otworzyło się na wschód przynosząc wiele sygnałów rosyjskich i ukraińskich stacji telewizyjnych. Z Rosji propagacja dalekosiężna przynosi przede wszystkim odbiór stacji Piervyj Kanal i Rossiya1. Te dwie dysponują największą liczbą- i najsilniejszymi nadajnikami. Jednak przy odrobinie szczęścia i przy sprzyjającej propagacji, na niskich kanałach R1 lub R2 pojawiają się też inne, z mniejszych mocy.
Dziś odebrałem po raz pierwszy sygnał stacji NTW (HTB) na R1. Powinienem wyjaśnić, że odbioru tv nie prowadzę na telewizorze, lecz na odbiorniku radiokomunikacyjnym AOR, na którym mogę podsłuchiwać fonię TV.
Pierwszą identyfikacją był krótki, trwający krócej niż sekundę, ale bardzo charakterystyczny dźwięk przerywnika reklamowego. Zdązyłem się z nim zapoznać oglądając NTW na satelicie. Dodatkowo później, już dla formalności usłyszałem fragment zapowiedzi filmu "...na Entewe".
Sygnał musiał pochodzić z Penzy (1kW), w połowie odcinka od Moskwy do brzegu Morza Kaspijskiego. DX 1650km


Nastepnie MUF zaczęła szybko rosnąć, wypełniając dalekimi stacjami pasmo OIRT. Zgodnie z oczekiwaniami, były odbierane miasta w pobliżu Penzy, m.in. Sarańsk. Dla urozmaicenia, oprócz RR i Majaka, słychać było stacje z Ukrainy - tu niespodzianka, bo po wielu latach przywrócono emisję z nadajników drugiego programu UR2-Promiń. Zatem OIRT z Ukrainy to w wielu lokalizacjach nie tylko Pierszyj Nacjonalnyj UR.



1. lipca - "Bandscan" Ankara!
Nie, nie wyjechałem do Ankary. To dzięki bardzo intesywnej propagacji niemal cała południowowschodnia Europa zwiozła się do Polski.
Gdy włączyłem radio ok. 18:30, "Esy" były już w progresie. Grała głównie Grecja i przyległości - udało się złapać stacje z Macedonii i Kosowa (po raz pierwszy ten kraj!). W dosłownie kilka minut Greków zmietli Turcy z dominującą Ankarą i przez kilkadziesiąt minut mieliśmy w Polsce replikę eteru tureckiej stolicy w skali 1:1. Na niektórych częstotliwościach Turcja wręcz wyparła moje lokalne warszawskie stacje (89,8, 92,4), co w obecnie ustawionej u polaryzacji V jest bardzo trudne. Wyłapałem niemal cały komplet ankarskich stacji z przedziału 87-97MHz:
88.0  TRT-FM 3201
88.6  Radyo Karadeniz 380F
88.8  Show Radyo
89.2  DOST FM 38E3 (mono)
89.5  Radyo Bek (mono)
89.8  Radyo 7 (LOC Wawa!)
90.0  BURC FM 322C
90.5  Gimsa Radyo
90.8  Süper FM
91.2  TRT 3 3203
91.4  Radyo Seymen
91.6  Radyo Imaj (mono)
91.8  HEDEF 38E1
92.1  Radyo Denge (mono)
92.4  Meteorolojinin Sesi (LOC PR1!)
92.7  RADYOSES 4444
93.0  Radyovizyon 3320
93.9  Radyo City (ex. Bayram)
94.8  Makro FM
95.0  Samanyolu Haber (mono)
95.3  Slow Türk (//Turksat)
95.5  Polis Radyosu (//Turksat)
96.4  Kanal Türk (//Turksat)
96.9  Park FM
97.4  Number1

Pierwszą stacją, jaka zwróciła moją szczególną uwagę było 89,2 - w zupełności nie skojarzyłem, że mogłabyć turecka, gdyż nadawała śpiewy koraniczne w języku arabskim. Mimo, że TUR jest krajem muzułmańskim, stacji religijnych nie ma wiele. A jeżeli, to w języku tureckim. Gdy 89,2 osiągnęło odpowiednio wysoki sygnał i wyświetlił się RDS, popukałem się w głowę - kiedyś już raz dałem się "nabrać" na Dost FM, udające stację arabską. Dost FM i stacja telewizyjna Dost TV propaguje naukę sur koranu w oryginale - języku arabskim.

 Obowiązujący raster (odstęp między sąsiednimi "kanałami") w Ankarze to 0,2 lub 0,3 MHz, toteż radiostacji jest bardzo dużo. Tak jak i w reszcie Turcji, prym wiodą lokalne produkcje - turecka muzyka pop, turecki rock, turecka muzyka tradycyjna. Zagraniczne hity ("yabanci muzik") grają nieliczne stacje - np. Radyovizyon93. Na tej stacji zawiesiłem dzis uszy najdłużej podczas dzisiejszego otwarcie. Podczas audycji "Obsession" przypomnieli całe mnóstwo elektronicznych hitów z lat 80-tych. Na codzień format RadyoVizyon to męczacy CHR.
Ciekawie wygląda lokalizacja nadajników odebranych stacji. Są to głównie dwa wzgórza: Dikmen/Caldag i Yenimahalle/Sentepe. Caldag wygląda jak za zdjęciu obok (znalezione w necie):
To bardzo nieestetyczne dla krajobrazu, ale typowe dla krajów bliskowschodnich rozwiązanie - np. jeszcze więcej wież na jednym wzgórzu stoi na g. Camilca w Stambule. W Ankarze większość transmisji została przeniesiona na Caldag, ze względu na decyzję o budowie w Yenimahalle/Sentepe jednej wieży.


Na koniec trochę propagacyjnej techniki odnoście dzisiejszego otwarcia:
1. W Zachodniej Europie dzisiejsze otwarcie miało spore szanse stać się 2Es-em. Podczas mojego nasłuchu, w gąszczu stacji z GRE i TUR błądziły brytyjskie BBC.
2. Po 18 nasłuchiwałem w zasadzie finiszu niemal całodziennego otwarcia, które w środowisku DXerów już zostało okrzyknięte najintensywniejszą propagacją 2012. Co odbierano? -Ano warto sprawdzić np. ten post (user i hasło: "radiopolska").
3. Pojawiło się też sporo shortskipów - Esów z odległości poniżej 900km, co oznacza że MUF osiągnęła bardzo wysokie częstotliwości.



13.lipca - Radio Guerrilla
Ciekawym DXem była złapana wieczorem 13. lipca stacja Radio Guerrilla z Rumunii na 97,8 MHz (10kW tx Constanta - nad Morzem Czarnym). Dystans 1028km. Odebrane z RDS PI. Sygnał pierw dorwany w Płocku (courtesy of Konrad - człowieku weź Ty wreszcie załóż jakiegoś bloga!!)
Słysząc nietypowy dla Rumunii styl muzyczny (typowy to "tania" pseudo-klubowa muzyka), obiecałem sobie, że rano zrobię mały research informacji o stacji.

Guerilla ("guerilla" - partyzantka) odbierała kilkanaście minut, w szczycie dojeżdzając do jakości RDS, a potem pozostawała w szumach. Podobny cykl przechodziła większość odebranych tego wieczoru i nocy stacji. Jeden peak jakości i dalej motanie w szumach.

Świetne, megaróżowe logo, w prostej analizie nie pasujące do formatu muzycznego: rock (w odmianie easy-listening), alternatywa, indie, do tego grają sporo klasyków. Sloganem stacji jest "La unica radio con cojones", czyli "jedyne radio z jajami". web, stream




14.07. - Foroje!




Faroese Islands (Foroyar, Wyspy Owcze) ~2025km (new ITU)
"Utvarp Foroya"
88,6 - 89,9 - 92,8 - 97,5 MHz
(Low modulation on all received frequencies;
88,6 and 92,8 unlisted!)


Shetland Islands ~1665km
Bressay (BBC): 88,3 - 90,5 - 92,7 - 94,9 - 97,9
This tx's reception isn't unique, but a new signal was captured,
belonging to a local station:
96,2  SIBC  (8kW; "Shetland Islands Broadcasting Company")


Orkady (Orkney Islands) 1706km
Keelylang Hill (BBC): 89,3 - 93,7 - 96,0
(often recurring DX during Sp-E,
in Dec 2007 I even received 93,7 via tropo)


Last night's Sp-E provided good FM DX well into 1:30 in the morning. Having experienced number of such weird nighttime openings so far, I was sure that there's gonna be something going on the next day too. Despite the threat of solar plasma particles reaching the atmosphere and calming down the VHF frequencies, Saturday noon Sp-E returned. And even with some extras...

UK was in full swing! I promised myself some time ago, that the next time a Sp-E to UK should occur, I will try to catch the Faroese Islands, tiny archipelago mere 400kms north of Scots coast. The number of high-power FM-broadcast frequencies is sctrictly numbered there, so I stored them all as presets and patiently waited..
It was just a moment untill I heard something quietly lurking on 89,9 (next to a LOC station). It rised in strength and turned out to match the sounds on Utvarp Foroya webstream. Torshavn - faroese capital! So... the new ITU finally received!
They played american and own soft-rock/US-country mx. Significant thing was relatively shallow modulation and narrow deviation as a result, noticed on all Utvarp's frequencies. Yep, Faroese FM-DX harvest was splendid: 97,5 arose as the second received frequency, leaving only 92,8 as the strongest one. I recall reception of DRP3 back in 2005 on 92,8 - is it possible they relayed the Danish station? FAR is autonomous, but within DNK.
88,6 was last received broadcast from Foroya today. I also remember hearing quiet unid station with US-country mx here last season. So this time for sure... Utvarp.
Here's the recording of 92,8:
. Faroese language sounds like a mix of Norwegian and Icelandic, and I think to some degree it may be understood in either NOR or ISL. The news bulletin, aired not at 13:00 but twenty minutes later featured also a dialect of Faroese that sounded like the Irish gaeltachta (at the end of the clip above). The language's alphabet includes crossed "ø", known from Norwegian and a "ú" - like in Icelandic. This caption serves at Faroese schools to teach the alphabet: .
found on: http://www.robynchristine.ca/shop/
Faroese Islands (in Polish "Wyspy Owcze" - "Sheep Isles") were a nice treat today, but not only one originating from the verge of North and Norwegian Seas. I also got Orkneys and Shetlands, the latter one with a local SIBC on 96,2 Megaherz. Therefore, this Saturday is dubbed with IOTA-slogan meaning "Islands On The Air". IOTA is abbreviation developed by HAM radio amateurs. Operations from a remote or exotic islands are top-DX targets. European FM-DXers should bear in mind that IOTA might apply to Sp-E reception of broadcast stations within 88 and 108 Megs, not only from the Mediterranean, but from rare Nordic areas.

The afternoon saw geat activity from northernmost tips of NOR, S, FIN with unlikely stations like this one:
90,1 - "Mix Megapol 106,9 Luleå"
The transmitter is not listed anywhere, which is even more surprinsing, when we realise that lower FM frequencies are typically granted to public bradcaster Sveriges Radio. This one seems to be brand new outlet of "Mix Megapol"-network, somewhere in Lulea vicinity. It's really cool discovering this one.
.
***
The mentioned solar plasma cloud reached Earth at night of 14/15 July dramtically dropping the MUF off the VHF and HF bands. After some 15 hours, the ionosphere healed and back to typical DX-utility.





Off-season Sporadic E!

What's going on with this year's Sp-E? I waved goodbye to the propagation by end of August, when typically each season of ionoshperic propagation in FM band II should close. September 2012 I already attended 3 openings - two brief and one major. Other DXers' logs say there were even more. Last year Sp-E was occurring daily as late as late November but only up to 30-50MHz and as a bonus to main F2 propagation.

21.09.2012
Third openig this Spetember and most splendid of them so far. 10:45- 11:40 the band was full of signals from FRA, some Spanish and Italian joined towards the end of the session. So many that every 0,1 MHz there was something up to 107,7 (and possibly higher - don't know - local stations). Lower frequencies carried sometimes two or more stns on a single channel, resulting in white noise. Apart from that, it was hard to obtain RDS on many, even when audio was clear. Just like in the main season!


88,100 F851 __RCF___
88,600 F544 _GATINE_
89,200 F220 ________ (PI -> NRJ)
89,700 F582 ________ (PI -> Styl'FM)
92,800 F225 MFMRADIO
96,390 F202 _CULTURE
97,000 FDB0 ________ (PI -> R.Pons)
100,500 F207 BLEUGASC
100,500 F216 RMC_INFO
103,900 F20A BLEU.LR.


88,0 Esperance
88,0 RCF
88,2 Rire&Chansons
89,1 Beur FM
89,2 KissKiss
89,4 (//89,2 RDS) -> NRJ
90,5 Radyonne FM
92,7 Europe1
93,1 Skyrock
96,0 Nostalgie
96,8 Nostalgie
96,9 Nostalgie
97,2 Cuarenta San Sebastian (full local ID)
104,1 RCF Accords (local ID)


Identifying some stations was a nice work. I like coping with languages and indirect hints;)

For example - I recorded fragment of 88,2 where the speaker was encouraging the listeners to take part in a competition and gave phone number to call. "3937" and some details of the competition led me to the ID.

More tricky was 90,5 with a spoiler for movies show. "Jaune cinema"/"jeune cinema" "...avec Franc".
I checked schedules and progamme listings of all 90,5 stations in France. And I found it! Radyonne - Yonne Cinema avec Franck.



14.09.2012
Last two days Sporadic-E was reported above 88 Megs in Poland and Germany and yesterday's opening was as reports say - very productive.
Today I received Bretaigne and Normandy again. Is it a coincidence or is this area preferred by ionised cloud? The distances to my DXs are around 1750km - a very, very typical Sp-E skip. And the area of the opening was a narrow spot, which helped identifying some low power stations - Fr.Culture and BBC R3, which may be confused with their other txs on the same frequency when the openings are more vast.

88,8 - BBC Jersey - Isle of Jersey/Les Platons - 3,8kW
89,2 - France Culture - Cherbourg (dep.50) - 0,8kW
89,6 - BBC R2 - Isle of Jersey/Les Platons - 16kW
91,3 - BBC R3 - Bridport - 0,2kW
92,5 - BBC R4 - North Hessary Tor - 160kW
93,0 - France Bleu Breizh Izel - Brest/Roc Tredudon - 150kW
94ish - BBC R4
95,4 - __INTER_ - Brest/Roc Tredudon - 100kW
-Only 95,4 was received with RDS, but what a style! It blew local R.Maryja away!


09.09.2012
There's been so much long-haul tropo-ducting going on recently, that for very brief moment I thought I was recieving it via tropo. -But no, it was ionosheric bounce off some err, off-season Sporadic E cloud.
The opening started at 15:38 and lasted couple of minutes. The signal at 97,8 was the strongest and clearest, but 1 or 2 dB lacked for RDS-quality.

97,8 MHz - France Culture - Brest/Roc Tredudon - 100kW
93,0 MHz - France Bleu Breizh Izel - Brest/Roc Tredudon - 150kW

1 comment :

  1. Bezpośredni, aktualny adres strumienia Radia Guerilla: http://live.guerrillaradio.ro:8010/guerrilla.aac

    Polecam do słuchania np. w pracy... :)

    ReplyDelete