Jesienne tropo 2012

http://radiacja.blogspot.com/2012/10/very-bigfm-tropo.html
Oto najciekawsze z zaobserwowanych propagacji troposferycznych UKF-FM  jesieni 2012.


4.IX.
Po południu zauważyłem w eterze obecny dukt troposferyczny, który przyniósł DXy z środkowych Niemiec. Większość z nich pochodziła z landu Turyngia.
Pierwszymi sygnałami jakie złapałem były 92,5 (MDR1 R.Thuringen) + 97,2 MHz (Deutschlandradio Kultur) z Inselsberg - to też jednocześnie najodleglejszy RTCN z dzisiejszego duktowego tropo (755km). Obie te stacje doszły jakością do czystego mono, ale ogólnie sygnał ich i innych stacji nie był silny - to typowe dla jesiennych duktów uniesionych.
Dziś dzięki duktowi do mojej kolekcji trafiły następujące stacje i częstotliwości:
95,2 MDR Figaro - Sonneberg/Blessberg (20kW)
96,9 MDR Jump - Sonneberg/Blessberg (20kW)
106,7 Landeswelle Thuringen - Sonneberg/Blessberg (100kW)
103,9 MDR Figaro - Ronneburg/Gera (30kW)
97,8 MDR Thuringen - Ronneburg/Gera (10kW)
101,8 MDR1 Sachsen - Oschatz Collmberg (5kW)
96,2 MDR Figaro - Lobau Schafberg (5kW)
+Sporo "powtórzonych" z kiedyś już raz odebranych: Ochsenkopf 100,3; Chemnitz 92,8; Saalfeld 100,7


7.IX.
Całkiem dalekie, ale relatywnie skromne tropo z 4 września (opisane powyżej) okazało się preludium do tegorocznego, jesiennego sezonu propagacji troposferycznej na FM. Wtedy jeszcze słabe, dziś z kolosalnymi sygnałami tropo uderzyło wcześnie z rana.
Te same stacje które złapałem przed paroma dniami po raz pierwszy jako słabe i szumiące, dziś zanotowały u mnie wysokie poziomy sygnału. A dodatkowo - maksymalne dystanse propagacji znacznie się wydłużyły, choć stacje z ich końca były relatywnie słabe.

W mojej lokalizacji dała się odebrać tylko jedna częstotliwość - 89,3 (hr3), z centrum nadawczego RTCN Taunus niedaleko Frankfurtu nad Menem (stolica landu Hesja), reszta częstotliwości stamtąd niestety była przykryta przez moje stacje lokalne. Ale nawet ta jedna, na dystansie 911km jest moim top DX tego roku.
Pozostałe lokalizacje nadawcze pojawiły się oferując więcej dostępnych programów i częstotliwości - szczególnie Kreuzberg i Ochsenkopf z Bawarii, Sonneberg z Turyngii i czeski Chomutov.

Odebrane przeze mnie po raz pierwszy:
88,0 Eurohertz - Hof/Großer Waldstein, 5kW (685 km)
89,3 hr3 - Frankfurt Am Mein (Taunus)/Großer Feldberg, 100kW (911km)
89,3 Deutschlandradio Kultur - Hof/Großer Waldstein, 20kW (685km)
90,9 Cesky Rozhlas 1 - Usti nad Labem - Bukova hora, 100kW (520km)
94,2 Cesky Rozhlas 2 Praha - Chomutov/Jedlova, 10kW (562km)
96,3 Cesky Rozhlas 3 Vltava - Chomutov/Jedlova, 10kW (562km)
98,3 Bayern1 - Rhon/Kreuzberg, 100kW (804km) - przebiło się na (5-) przez lokalny RMF Classic!
105,3 B5 Aktuell - Rhon/Kreuzberg, 100kW (804km)
106,5 Blanik - Chomutov/Jedlova, 5kW (562km)
107,1 B5 Aktuell - Ochsenkopf, 100kW (692km)

i jeszcze kilka ciekawych "powtórek":
89,5 hr3 - Hoher Meissner (789km)
93,1 Bayern2 - Rhon/Kreuzberg (804km)
96,3 Bayern3 - Rhon/Kreuzberg (804km)
96,9 MDR Jump - Sonneberg (760km)
99,4 Bayern3 - Ochsenkopf (692km)

Byłoby tego wszystkiego pewnie i więcej, ale na troposferyczne show trochę zaspałem. Tzn. obudziłem się bardzo wcześnie rano, ale było słychać wówczas same bliskie i słabe stacje, więc postanowiłem pospać dłużej. Kiedy obudziłem się 2h później o 10ej, tropo miało swoje maksimum (musiało się w tym czasie rozbujać:)
Tak samo szybko zreszta zniknęło, w pótorej godziny z dalekich stacji nie zostało już nic.


20.X.
W sobotę 20. października po raz pierwszy udał nam się w Polsce się troposferyczny odbiór stacji radiowych z Rosji. Nie mówię o nasłuchu stacji z sąsiadującego z Polską Obwodu Kaliningradzkiego, bo ten jest możliwy 24h/7 i nie jest niczym nadzwyczajnym. Chodzi o odbiór tropo z głównego terytorium Federacji. W kierunku zachodnim i północnym można obserwować 800+km tropo niemal rokrocznie, natomiast na wschód jest to przeogromną rzadkością. A więc wreszcie...!

Jestem zobowiązany Konradowi, który poinformował, że coś się dzieje i że dzieje się też w paśmie OIRT. Mapy prognozujące tropo zapowiadały ciekawe zjawiska już od kilku dni - m.in. przedwczoraj złapałem bardzo ładnie mińskie Radio BA na 104,6 MHz.
Dziś jednak to nie Mińsk ze swoimi wysokimi sygnałami był najciekawszy - jesienne duktowe tropo przekroczyło północnowschodnią granicę Białorusi i przyniosły odbiór z zachodnich obwodów Rosji.

Jako pierwsze zagościły stację ze Smolen'skej Oblasti. Kto wcześnie wstaje... ten ma najlepsze DXy. Konrad odebrał troposferycznie w Płocku lokalizację na OIRT aż 1000km na wschód - Vyaz'ma - w połowie odległości od granicy Białorusi do Moskwy. Kruuuuto!
U mnie może nie aż tak daleko (spóźniłem sie?), ale nadal, tego obwodu odebrałem lokalizację Smogiri. W trakcie dnia, kierunek dalekiego odbioru przesuwał się na południową część obwodu pskowskiego, a Smogiri zniknęło - pozostałe stacje z poniższej listy utrzymywały się do późnego wieczora i późnej nocy - niektóre aż do wyłączenia ich nadajników o 23-ej.

1) Smogiri (Smolen'skaya Oblast), 17kW [@812km]
67,13 Mayak
68,96 Rossii

~1) Smolensk (Smolen'skaya Oblast), 17kW [@782km]
68,54 Rossii

2) Novosokolniki (Pskovskaya Oblast), 17kW  [@756km]
67,94 Rossii
70,37 Yu FM
83,752 Pierwyj Kanał (25kW)

3) Velkiye Luki (Pskovskaya Oblast), 17kW [@778km]
67,25 Yu FM
69,14 Mayak

4) Glubokoye (Pskovskaya Oblast), 17kW [@723km]
56,257 Rossiya1 (podana mała moc)
70,01 Rossii
72,83 Mayak


Najdłużej utrzymywały się Novosokolniki, wespół z Glubokimi mające najsilniejszy sygnał, aczkolwiek z mniejszym lub większym udziałem szumu. Oto nagranie odbioru w najlepszym momencie Yu FM (dawne Radio Junost') i od 0:46 Radio Majak - odbierane w bardzo wąskich filtrach NFM i przez to bardzo zniekształcone.

Bardziej niż tuner XDR, do odbioru przydał się odbiornik radiokomunikacyjny AOR, na którym oprócz stacji radiowych OIRT złapałem też emisje VHF TV z tych lokalizacji.

Momentami bez szumu odbierały stacje z dalekich rejonów Białorusi, nie tylko na OIRT, ale też CCIR. Pomijam zupełnie bliskie, odbierane często nadajniki. Nowe stacje w moim kolekcjonerskim wykazie zaznaczone są pogrubioną czcionką:

5) Ushachy - Astravenec (4kW) [@604km]
66,74 BR 2 Kanal Kultura
68,30 R.Vitsebsk
70,94 Stalica
72,65 BR 1
102,7 Radius FM (N)
106,7 BR 1 (N)


6) Vitsebsk - Jurjeva Gorka (4kW)  [@693km]
69,92 BR 2 Kanal Kultura (N)
70,67 BR 1 - kiedys już odebrane jako scttr i był to mój top-DX na OIRT
71,48 R.Vitsebsk (N)
72,26 Stalica (N)


7) Myadzel - Telyaki (4kW) [@497km]
66,86 Stalica (N)
67,64 R.Vitsebsk
68,69 BR 1
70,31 BR 2 Kanal Kultura 
103,9 Radius FM

8) Braslav (4/17kW) [@560km]
69,08 BR 1 (N)
71,99 BR 2 Kanal Kultura
72,98 Radyjo Vitsebsk
73,49 Stalica
102,3 Radius FM (N)
105,7 BR 1 *2kW (N)
107,7 BR 2 Kanal Kultura  *10kW (N)


oraz:
9) 71,96 BR 2 Kultura / Mahilyow - Polykovici (4kW)  [@647km]
a) 103,5 BR1 / Osveya - Verkhnedvinsk (-power?) [@636km]



Do tego wszystkiego odebrałem tez 94,9 TOK FM z Kielc - po raz pierwszy, ale jako nowouruchomiona emisja będzie się pojawiać zdecydowanie częściej. Bardzo mocna była litewska stolica: na 102,6 LRT Radijas z Wilna z RDS, na 95,9 bardzo wyraźnie Power Hit Radio (małą moc), na 95,5 BBC World Service nawet odwrotnej polaryzacji - H! Na 107,1 odbierała krótko niezidentyfikowana stacja - zapewne Mir Mińsk.

Antena
Odbiór tego wszystkiego zrealizowany jedną anteną - 6-el na 88-108 MHz. W dolnym paśmie antena była ustawiona "tyłem" do DXów, co powodowało, że reflektor Yagi stawał się direktorem na niskim paśmie. Jaka szkoda, że nie zdecydowałem się na instalację chociaż dwuelementowej anteny na OIRT w ubiegłym tygodniu (a były takie plany!), zawiesiłem ją dopiero późnym popołudniem.
Ale zauważyłem na niej, że znów odbieram amerykańskie CB i nowojorski przemiennik 28MHz - F2 pracuje, można więc wkrótce spodziewac sie tu raportów z dolnego VHFu...


Usterki emisji na OIRT
Niestety, cechą charakterystyczną stacji ze wschodu nadających na dolnym paśmie UKF jest ich duża awaryjność. Usterki sa przeróżnego typu - od emisji o wadliwych parametrach do zupełnego braku emisji. Czasami można odnieść wrażenie, że niektórych stacji, poza DXerami, nie slucha nikt - nawet obsługa techniczna! Oto przegląd anomalii zaobserwowanych podczas wczorajszych nasłuchów:

67,46 Mayak Cherniakhovsk - choć co prawda nie odkryłem tego wczoraj ani rok temu, ale był sygnałem referencyjnym - "porównawczym" kilku Majaków załapanych wczoraj. Od conajmniej 2008 roku nadaje bardzo cicho, z bardzo małą dewiacją. Usterka na niekorzyć dla słuchaczy, bo muszą podgłaśniać odbiornik, na plus dla DXerów - stacji można słuchać na bardzo wąskich filtrach z mniejszym, albo żadnym szumem. Pamietam, ze w 2001/2 roku stacja brzmiała bardzo ciekawie - z głośną harmoniczną basu, która nadawała fajnego, agresywnego brzmienia, zwłaszcza na głośnikach z cichymi basami.

73,49 Stalica Braslau - interesująca usterka - dźwięk brzmiał, jakby całe pasmo audio było przesunięte do góry - bas w średnich, średnie w wysokich. Podniesiony pitch, tempo bez zmian. Efekt "chipmunkowy" z głośnym bzyczeniem od "cykającego" basu. Nazajutrz w niedzielę stacja brzmi już poprawnie.

72,65 Belaruskoe Radio 1 Nacyanalny Kanal Ushachy - dosył dźwięku do nadajnika zrealizowany przez linię telefoniczną. Jakość audio fatalna, jak jakość rozmowy telefonicznej. Za to mniejsza dewiacja. I szło tak przez cały dzień! W niedzielę zauważyłem, że poprawili - audio zdaje się już pełne, ale cichsze niż inne Bielarusy.

68,96 Radio Rossii Smogiri - "czkający" się nadajnik, emitujący audiopiksele. Pewnie reemisja sygnału pobranego ze źle ustawionej anteny satelitarnej.

66,44 Radio Rossii - chwilę odbierało przez Sporadic-E (ano, było krótko i spowodowało, że trzeba było się pilnowac przy identyfikowaniu dalekiego tropo) - "brumiąca" nośna. Domyślam się, że to inna lokalizacja a nie Moskwa nadająca na tej samej czestotliwości. Chyba by nie dopuścili do takiego stanu w stolicy?!

Plus: nagłe, zupełne odcięcia sygnału (nie związane z propagacją) na przypadkowych stacjach (chyba też znów na 72,65).



22.X.
To już chyba ostatnie jesienne tropo przed nadejściem zimowego załamania pogody. Przez cały weekend, aż do wtorkowego wieczora gościliśmy podniesione i jednocześnie bardzo zmienne warunki propagacyjne. Najstabilniejsze tropo wystąpiło w sobotę, a z nim - premierowy z terytorium Rosji.
W poniedziałek 22.10. rano byłem głównie obserwatorem tego, co działo się w Płocku - dukt troposferyczny, choć niespecjalnie dużej siły, na dużej odległości omiatał południowozachodnie Niemcy - o tym kolega Konrad pisze sam. Z entuzjazmem słuchałem transmisji online z odbioru z Kornera, z przeświadczeniem, że tak wspaniałe DXy są zarezerwowane tylko dla wieloelementowych anten. Do mnie doleciał "jedynie" scatterowy B5Aktuell z Bawarii na 107,1MHz, z racji konserwacji Zetki na tej częstotliwości (Żółwieniec).

Około 12 w południe zaczęło się najlepsze - słuchacze online sygnału odbieranego w Płocku zaalarmowali o nagłym pojawieniu się stacji francuskich w eterze. Wszystkie pochodziły z jednej lokalizacji: Strasbourg/TDF Nordheim: 87,7 France Culture, 95,0 France Musique; 101,4 France Bleu Alsace.
Na swoim XDRze wsłuchiwałem się w 95,0 (to najprzystępniejsza w mojej okolicy częstotliwość z powyższego zbioru) i po chwili wydawało mi się że usłyszałem zaszumioną rozmowę, niezrozumiałą, trudno nawet stwierdzić czy to język francuski. Ale mógł to być konińskie PR2, szczecineckie R.Maryja albo niemiecki "hr2".
Niestety, w nagraniu które pozostało z odbioru słychać cokolwiek bardzo, bardzo słabo.
Popołudniem na tym miejscu pojawił się faktycznie hr2 z Rimberg, a kawałek dalej, na 95,5 ten sam program z Hoher Meissner. Te dwie lokalizacje pojawiały się i znikały a inne pikowały jednorazowo, wśród nich 99,6 odebrane po raz pierwszy:

91,8 SWR2 (Raichberg) - odbiór po raz drugi, to poprzedni rekord na zachód, teraz to FRA/Strasbourg
95,2 MDR Figaro (Sonneberg)
99,6 hr2 (Sackpfeife) - pierwszy odbiór (886 km)
101,5 Fritz (Boossen) - w LOC Planecie znalazła się "dziura" - null, co przydało się jeszcze później

Około północy zgadałem się z Konardem na nasłuchy na 101,5 - w pozycji anteny na null sygnału LOC Planety pojawiały się dziwne sygnały. Chciałem potwierdzić, że ponownie odbieram Fritz'a. Okazało się, że odbieram, na luzie. ale nie tylko Fritza, lecz jeszcze jedną odleglejszą niemiecką stację na 101,5 - RPR.1 z Nadrenii!

Mapa:
Mam lokalną stacją na 101,5 z Warszawy, po drodze do DXa w Koblenz rośnie kolejna stacja 30kW we Frankfurcie. Po prostu mega, że udało się to złapać!
Poprawiłem tym swój rekord odbioru duktowego na trasach lądowych (bez udziału morza).





Tak więc! Koblencja/Kuhkopf Wiki/Fernmeldeturm_Koblenz, Nadrenia Palatynat. Całkiem nieźle odbierała też stacja bigFM na 104,0 MHz. Łatwo było ją zidentyfikować, bo zamiast "den besten Beats" nadawali audycję z telefonicznym udziałem słuchaczy. Lokalizacja zaatakowała, jak widać - tuż przed pierwszą w nocy i utrzymała się niemal pół godziny. Kilka bliższych lokalizacji jeszcze utrzymało się do późna.
Tropo słuchałem do 2 w nocy. Nazajutrz człowiek - ruina, ale było warto..

No comments :

Post a Comment