DTMF w rosyjskich sieciach radiowych UKF

http://radiacja.blogspot.com/2013/02/dtmf-w-rosyjskich-sieciach-radiowych-ukf.html
Z perspektywy słuchacza w Polsce, pojęcie sieci stacji radiowych kojarzy się z franczyzowymi rozgłośniami typu Eska czy Złote Przeboje i sposobem ich działania: jest jeden główny program - "warszawski", stanowiący większość czasu antenowego a w określonych godzinach na krótko pojawiają się tzw. "rozszczepienia" z lokalnymi informacjami i reklamami dla miasta czy regionu.

W Rosji jest podobnie, acz z dwiema zasadniczymi różnicami: rozszczepienia dotyczą większości stacji - i państwowych i prywatnych, po drugie: są wymuszone koniecznością dostosowania jednego programu dla wielu stref czasowych. Koordynacja sieci w kraju o największej powierzchni może wydawać się trudna, ale dzięki dużemu stopniowi automatyzacji jest do wykonania.

Na czym polega jeden z sekretów organizacji sieci radiowych w Rosji przekonałem się przeglądając mrowie stacji z Moskwy i Pitera na satelicie Intelsat na 60E. W większości są to tzw. "feedy", czyli sygnały źródłowe dla nadajników naziemnych. Podczas ich słuchania moją uwagę zwróciły szybko przemykające w strumieniu audio charakterystyczne tony, "pibipip-pip", podobne do diallingu telefonem, na każdej stacji brzmiące nieco inaczej. Oto kompilacja fragmentów programu i dżingli wielu rosyjskich stacji radiowych w których słychać te właśnie "tony":
(uwaga, w niektórych dżinglach są one naprawdę nieźle zamaskowane)


Moment pojawienia się tonów podczas audycji nie jest przypadkowy - najczęściej przed i po bloku programowym, przed i po wiadomościach o pełnej godzinie - wszędzie tam, gdzie emisja programu centralnego z Moskwy powinna ustąpić anteny programowi lokalnemu. Regionalizacja dotyczy więc głównie bloków reklamowych, wiadomości, ale w dużych miastach obwodowych redakcje nadają także własne dłuższe programy radiowe.

W większych odległościach od stolicy Rosji, zwłaszcza w regionach etnicznych o silnej własnej kulturze często panują nastroje... hmmm... od-centralne. Lokalne mutacje stacji radiowych mają sprawić słuchaczom wrażenie, że dana stacja nadaje właśnie "stąd", dla "tego" regionu. Radiosłuchacze na terenie całej Federacji mogą czuć się bliżej swojej ulubionej rozgłośni radiowej słysząc na niej wyraźny lokalny akcent. -Niedaleko od naszej północnej granicy można w paśmie UKF FM usłyszeć zregionalizowane w ten sposób wersje federalnych stacji: "Evropa Plus Kaliningrad", "Radio Majak w Kaliningradie 102,5"

Spośród stacji komercyjnych, największą taką siecią jest właśnie Evropa Plus (pierwsze dżingle w prezentowanym klipie) - słyszalna od Kamczatki po Kaliningrad, ale nie tylko - bo także w krajach byłego ZSRR, a obecnej WNP.

Te tajemnicze "tony" to sygnały DTMF - czyli sygnalizacji dźwiękowej. Każdy ton jest częścią kodu funkcjonalnego. Całą sprawę ładnie opisuje Wikipedia. Ja zajmę się zastosowaniem DTMF w emisji radiowej.


Oto przykładowy komplet DTMF "Nashe Radio" - jak widać na spektrum wodospadowym, są to cztery pary sygnałów o częstotliwościach:
1. para -> 850Hz + 1205Hz
2. para -> 940Hz + 1335Hz
3. para -> 850Hz + 1475Hz
4. para -> 700Hz + 1205Hz
Tony są wychwytywane i rozpoznawane w procesorze emisji przy lokalnym nadajniku UKF. Procesor jest tak zaprogramowany, by w zależności od przesłanego klucza, z emisji została "zdjęta" Moskwa i wpuszczony w jej miejsce program lokalny. Albo "na żywo", albo z przygotowanego nagrania - tzw. "puszki".
Proste kody działają błyskawicznie - rozłączają lub złączają, gdy tylko pojawi się metka DTMF. Zaawansowane kody mają funkcję "delay" - opóźnienie, by centralny program lub audycja lokalna została wpuszczona na antenę po upływie 5sek. - do nawet 3 minut.
Na wpuszczanie Moskwy/lokalnej mutacji mogą być przygotowane osobne kody DTMF, ale w większości wystarczy dwukrotne powtórzenie tonów by przełączyć i wrócić do programu centralnego. Są też inne parametry - w przypadku emisji dźwięku stereo DTMF może być nadawany w jednym z dwóch kanałów, lub w przeciwfazie i wówczas też może spełniać jakąś określoną funkcję. Z tym jednak spotkałem się już nie na stacjach radiowych, a na kanałach rosyjskiej telewizji - STS, TNT, Rossiya2 i wielu innych, w tym także w telewizji internetowej Dożd... Widać posiada gdzieś wersje lokalne...
Tutaj federacyjny kanał TV Rossiya-1 z przełączeniem na reklamy w regionach (DTMF w prawyk nalane stereo):


Ponieważ na satelicie odbieram program centralny, w czasie gdy regiony w Rosji nadają swoje informacje/reklamy/audycje, centralny feed oferuje coś innego, w zależności od stacji. Na Retro FM i Evropie Plus jest nim dodatkowy utwór muzyczny i zupełny brak reklam, a Serebrnym Dożdżie - info lokalne dla Moskwy...
Czy metki DTMF są słyszalne w naziemnym eterze?
-Owszem, najczęściej metki kończące lokalne okno. Dzieje się tak dlatego, że materiał z regionu przewanie nigdy nie jest tak długi, jak założony czas i centralny program jest wpuszczany wcześniej.

No comments :

Post a Comment