Rosyjska telewizja, rosyjskie kanały TV - jak odbierać? (poradnik)

http://radiacja.blogspot.com/2012/04/rosyjska-telewizja-rosyjskie-kanay-tv.html
Jest wiele powodów, by zainteresować się odbiorem rosyjskiej telewizji. Najważniejszy to łączność językowa, informacyjna i kulturowa z największym krajem świata. Mieszkając poza Rosją, styczność z jej mediami jest niezbędna, by podtrzymać biegłość oraz rozszerzać zasób słownictwa. Można w ten sposób też zacząć naukę języka. Rozumiejąc pojedyncze słowa, następnie zdania i całe wypowiedzi, możemy przekonać się, że spojrzenie na życie i świat jest u Rosjan dosyć charakterystyczne i może różnić się o tego, co nam dotychczas o Rosji opowiadano, lub jak ją sobie wyobrażaliśmy.

Z poniższego artykułu dowiecie się, jak wiele niekodowanych kanałów telewizyjnych w języku rosyjskim można w Polsce w prosty sposób odbierać z satelity. Analizując najbardziej ekonomiczne warianty odbioru rosyjskiej tv, podzieliłem artykuł na 3 części: 

W pierwszej opisałem, jakie niekodowane rosyjskojęzyczne kanały oferuje pozycja 13E z satelitą HotBird - najczęściej ustawiana w Polsce. 

W drugiej podpowiadam, jak spróbować odbioru oryginalnych rosyjskich kanałów - prosto z Moskwy, nadających na "sputnikach" na wschodniej części satelitarnego nieba. 

W trzeciej przejrzymy zawartość satelitów w pobliżu HotBirda - prostszych w odbiorze, choć nie pochodzących bezpośrednio z Rosji, to nadawane w języku rosyjskim. 
W dwóch ostatnich należy przygotować niestandardową instalację, ale i to - jak się przekonacie, nie jest trudnym zadaniem, a dającym satysfakcję, że oglądamy telewizję równocześnie z widzami w Federacji Rosyjskiej:)
 Aktualizacja: marzec 2018!

HotBird 13E
Na początek wariant najprostszy.
Proponowane w tym miejscu rozwiązanie będzie dla wielu w zupełności wystarczające. Natomiast tych spośród Was, którzy przećwiczyli już odbiór rosyjskiej telewizji na 13E i są zainteresowani czymś więcej, zapraszam do przewinięcia do drugiej części artykułu.


Najpopularniejsza w Polsce pozycja satelitarna z satelitami HotBird na 13E, z której swoją ofertę transmitują polskie platformy (Cyfrowy Polsat, nc+ (ex. Cyfra+)/TnK/Smart HD), jest jednocześnie pozycją z dużą liczbą rosyjskojęzycznych niekodowanych stacji TV.

Główne rosyjskie kanały TV na HotBirdzie to wersje międzynarodowe ("international")  naziemnych stacji telewizyjnych z Rosji, skierowane do widowni poza Rosją. Od swoich moskiewskich pierwowzorów różnią się brakiem zagranicznych filmów i seriali, transmisji sportowych oraz innych programów na licencji (i oczywiście brakiem reklam kierowanych do widzów w Federacji Rosyjskiej). Choć nie dają możliwości zapoznania się z rosyjskim dubbingiem "Dr. House'a", czy obejrzenia rosyjskiej wersji Milionerów, w zamian oferują obszerniejszą liczbę własnych audycji. Taką samą praktykę spotykamy zresztą także wśród innych międzynarodowych stacji TV - jak np. polska TV Polonia, jako kanał TVP dla widzów w Europie i USA, czy TVE Internacional - hiszpańska TV przeznaczona dla zagranicy. Głównymi adresatami rosyjskich kanałów z Hotbirda 13E jest rosyjska diaspora w Niemczech (co można poznać po reklamach - np. koncertów rosyjskich artystów) oraz widzowie w krajach nadbałtyckich i na Ukrainie, gdzie do niedawna rosyjska telewizja była retransmitowana w kablówkach i naziemnie, lecz ich przekaz ze względu na sankcje został zakończony.

Vremya - wieczorny dziennik na Pierwym Kanale
Stacja kryjąca się pod nazwą 1TVRUS Europe to europejska wersja największego rosyjskiego kanału telewizyjnego - "Kanału Pierwszego" (Первый канал, Pervyj Kanal), mającego korzenie w Centralnej Telewizji ZSRR, Центральное телевидение, późniejszym ORT Ostankino. Pierwyj Kanał ma zasięg ludnościowy na poziomie 99% - ponad 140 milionów widzów, co imponuje biorąc pod uwagę powierzchnię kraju. Podobnie ogromny zasięg ma drugi najważniejszy dla Rosjan program:  Telekanał Rossija (Rassija-1, Россия-1), znany dawniej jako RTR (РТР).
-Tak, ze względu na nietypową strukturę mediów państwowych, Rosja ma niejako dwie "jedynki". Międzynarodowa wersja kanału Rossija dla widzów za granicą nadawana jest pod nazwą RTR Planeta i również jest ona nadawana na HotBirdzie.

Oferta programowa Pierwego Kanału i RTR Planeta na satelicie HotBird 13E stanowią odzwierciedlenie, tego, co pod guzikami "1" i "2" na pilocie mogą oglądać widzowie w Moskwie, Petersburgu, Czelabińsku czy Władywostoku. Jak przystało na największe kanały, są to audycje uniwersalne - informacyjne, talk-show, magazyny tematyczne, publicystyka, jak również filmy i seriale. Z obu "jedynek", najchętniej wybieram 1TVRUS Europe mający bardziej nowoczesny charakter oraz więcej audycji rozrywkowych i humorystycznych. RTR kojarzy mi się z telewizją z czasów ZSRR, choć zdarzają się na nim ciekawe propozycje. Ramówki obu kanałów w sporej części pokrywają się z moskiewskimi, szczególnie podczas programów informacyjnych. Inne audycje są przesunięte godzinowo, by dopasować ich emisje do środkowoeuropejskiej strefy czasowej.

Również rosyjscy nadawcy komercyjni w niedawnym czasie uznali za konieczność dotarcia do rosyjskiej diaspory w Europie. Od paru lat dwa najpopularniejsze w Rosji kanały rozrywkowe oferują wersje swojego programu dla widzów poza Rosją: STS International (СТС) i TNT (ТНТ). W ostatnim czasie przybył też NTV Mir (НТВ-Мир) - międzynarodowa mutacja trzeciej największej sieci federalnej - NTV (НТВ - HTB).
Ze względu na atrakcyjną zawartość programową początkowo planowane było zakodowanie STS i TNT, ale ostatecznie postawiono na objęcie jak największej liczby widzów pozostawiając je w przekazie niekodowanym (FTA, "free-to-air"). Niektóre audycje na tych dwóch kanałach czasami zadziwiają naiwnością i dosadnym humorem - nie każdemu mogą się spodobać, ale ostatecznie nie do przecenienia jest wkład dialogów z komediowych produkcji kanału TNT dla nauki potocznego rosyjskiego i slangu:)
NTV z serialami kryminalnymi i magazynami sensacyjnymi ma dosyć "mroczny" charakter. Ale to również jedno z oblicz Rosji...


Dostępny na 13E kanał informacyjny Rossija24 (Россия24), wywodzący się z rodziny kanałów RTR, jest na HotBirdzie retransmitowany w takiej samej postaci, jak oryginalnie w Rosji. Realizuje on politykę informacyjną tamtejszej współczesnej władzy. Jego alternatywą na 13E jest nadawana z USA, 100% po rosyjsku stacja Nastoyashee Vremya (Настоящее Время, ID: "Current Time"). Jako zbalansowany kanał informacyjny "środka" można uznać międzynarodowy Euronews, którego rosyjska wersja jest od niedawna samodzielnym programem na 13E.

Pozostałe kanały po rosyjsku na HotBirdzie to istny misz-masz i szczerze mówiąc, rzadko do nich zaglądam. Na przykład w stacjach 8Kanał (Восьмой Канал), Novyj Mir (Новый Мир), TV Rus znajdziemy sporo seriali i filmów, ale niestety też długie bloki telezakupów. Kanał RTVi Archive byłby ciekawą stacją publicystyczną, lecz prezentuje bardzo słabą jakość obrazu.
Muzycznie na 13E Rosję reprezentuje Shanson TV (Шансон ТВ), kanał z pieśniami estradowymi i typowo rosyjskimi oldies, zaś współczesnej muzyki pop i dance z Federacji Rosyjskiej można posłuchać dzięki kanałowi Music Box RU. Osobna grupa rosyjskojęzycznych kanałów na 13E to stacje religijne: prawosławny "Sojuz" (Союз) oraz inne chrześcijańskie: CNL, TBN Russia, Life TV, czy muzułmański Koran Heddayah.

Ponieważ język rosyjski jest używany nie tylko w Rosji, na HotBirdzie 13E spotkamy go też na stacjach z innych krajów, np. na kanale Belarus 24 (Беларусь 24), którego nazwa niech nie będzie myląca - nie jest wyłącznie informacyjny, zobaczymy na nim przede wszystkim białoruskie seriale i programy rozrywkowe. Sporo ciekawych programów dokumentalnych i filmów fabularnych po rosyjsku oferuje azerski kanał CBC, a informacje - kazachski Kazakh TV (Khabar). Dla osób znających też język angielski, a chcących być na bieżąco z rosyjskim punktem widzenia wydarzeń, zarówno w Federacji jak i na świecie, ofertę informacyjną może wzbogacić kanał Russia Today. Po angielsku nadawany jest też ciekawy kanał z filmami dokumentalnymi RT Doc.

Podsumowując: Jeden, dwa, trzy.... mocno ponad 20 kanałów po rosyjsku można odbierać z jednej anteny ustawionej na HotBirda na 13E, skąd odbieramy też jednocześnie polskie kanały.

Parametry najważniejszych rosyjskich kanałów na HotBirdzie:
czest. 11034 MHz, polaryzacja V, SR 27500 - RTR, STS, TNT, NTV, Rossiya24
częst. 12597 MHz, polaryzacja V, SR 27500 - Pierwyj Kanał
Flysat: Aktualne parametry wszystkich niekodowanych kanałów TV na 13E (w tym rosyjskich)


Rosyjskie kanały na platformach cyfrowych - Cyfrowy Polsat, nc+
Większość przedstawionych powyżej rosyjskich stacji TV z HotBirda jest dostępna na dekoderach platform cyfrowych w Polsce, za pośrednictwem jednej i tej samej anteny, co do odbioru polskich kanałów. W związku z tym, że nie są kodowane, można je odnaleźć są we wszystkich pakietach, także podstawowych. Jak wszystkie stacje zagraniczne, rosyjskie znajdują się na "wysokich numerach" na listach kanałów.

Czasami zdarza się, że zagraniczne kanały FTA, tak samo też i rosyjskie, zmieniają swoje parametry. W tej sytuacji widzowie-abonenci platform cyfrowych są niestety zdani są na reakcję operatora, aż ten zaktualizuje parametry na dekoderach. Nierzadko oznacza to dłuższą rozłąkę z ulubionym kanałem, o ile nie będzie możliwe ustawienie go samodzielnie wyszukiwaniem ręcznym.

Pełną niezależność odbioru rosyjskich kanałów z Hotbirda 13E i innych satelitów dają samodzielne tunery satelitarne FTA (zwane niesłusznie dekoderami, przecież Free-To-Air = kanały niekodowane). Tunery te są dosyć tanie (nawet poniżej 100zł), dzięki czemu koszt kompletnej instalacji wraz z anteną i kablami można zamknąć w niewielkiej sumie, jako jednorazowy wydatek. Nie ma abonamentu. W tym przypadku minusami (nie dla każdego) jest fakt, że samodzielna instalacja wymaga chociaż odrobiny wiedzy z dziedziny TV-SAT, i że tunery FTA nie dają możliwości odbioru kodowanych polskich kanałów.

W niedawnym czasie Pierwyj Kanał, najważniejszy rosyjski kanał na HB-13E, przeszedł do emisji w standardzie MPEG4, co spowodowało utratę jego obrazu na odbiornikach cyfrowych TV-SAT starszej generacji (MPEG2). Jest to o tyle ciekawe, że rosyjskie kanały dotychczas raczej pozostawały w tyle przy wprowadzaniu najnowszych rozwiązań i systemów transmisji - audycje w formacie obrazu 16:9 dopiero zaczęły upowszechniać się na kanałach z Rosji, a o ewentualnym niekodowanym HD nie ma jeszcze mowy.
Tymczasowo, Pierwyj Kanał pod nazwą "1TV RUS Romania", nadawany na tej samej częstotliwości, co  1TVRUS Europa, powrócił na starsze odbiorniki w MPEG2. Oba kanały emitują równolegle taki sam program. Widać jednak wolę nadawcy do przejścia na tańszy dla niego sposób transmisji, czyli MPEG4.

Czy rosyjskojęzyczne kanały z HotBirda i "okolic" są oglądane w samej Rosji?
-I tak, i nie. Jak zaznaczyłem na wstępie, Pierwyj Kanał, RTR Planeta, NTV Mir, STS oraz TNT to wersje zagraniczne kanałów federalnych. Z 13E kierowane są do rosyjskojęzycznych telewidzów poza Rosją. Za ich emisję nie są odpowiedzialne bezpośrednio moskiewskie stacje, a europejskie przedsiębiorstwa, które nabyły licencję na ich retransmisję (1TVEurope i RTR Planeta, 8 Kanal).
Mimo wielu równolegle nadawanych audycji, są one uboższe od swoich "oryginałów". Rossiya24 i Euronews to bardzo ciekawe kanały, ale typowo informacyjne i nie każdego będą interesować. Poziom merytoryczny pozostałych kanałów - religijnych, telezakupowych i muzycznych na dłuższą metę może okazać się niesatysfakcjonujący. Dlatego pojawia się chęć sięgnięcia po pełnoformatowe kanały, do których dostęp mają sami Rosjanie - tematycznych, z filmami, serialami, reality-show, kreskówkami, magazynami - produkcji własnej i amerykańskiej (z rosyjskim dubbingiem), czy nawet lokalnymi reklamami. Warto w tym celu zainstalować chociaż jedną dodatkową antenę do odbioru oryginalnych rosyjskich kanałów tv ze sputników daleko na wschód od HotBirda i Astry.


Stacje telewizyjne w Rosji

Wspomniałem już, że Pierwyj, Rossija1, STS i TNT należą do najchętniej oglądanych stacji, o najszerszym zasięgu - a jakie są pozostałe?
Cyfrowa telewizja naziemna w Rosji (w systemie DVB-T2 MPEG4) rozwija się bardzo powoli, ale znalazły się w niej najpoplarniejsze analogowe kanały. Każdy z dwóch ogólnokrajowych multipleksów zawiera 10 stacju telewizyjnych, a pierwszy również trzy radiowe. Oto ich skład:
MUX1: 1Kanal, Rossiya1, MatchTV, Rossiya24, Rossiya-K, NTV, Karusel, 5Kanal, TVC, OTR (+Radio Rossiji, Radio Mayak, Vesti FM)
MUX2: STS, TNT, REN, Pyatnitsa!, TV3, Muz TV, Domashnij, Zvezda, Mir, Spas.


Oto lista i tematyka największych kanałów z RU:

Pierwyj Kanał (Первый канал) - magazyny, rozrywka, talk-showy, informacje, filmy, seriale
Rossija1 (Россия 1) - seriale, informacje, programy regionalne, filmy, rozrywka, kabaret
NTW (НТВ) - magazyny i seriale policyjne oraz kryminalne, show-biznes, informacje, filmy
STS (СТС) - rozrywka, filmy i seriale własne i amerykańskie, humor (+programy stacji lokalnych)
TNT (ТНТ) - seriale i show komediowe, reality show, stand up, rozrywka (+pr.lokalne)
REN (РенТВ) - pseudonaukowe, teorie spiskowe, alternatywna historia (+pr.lokalne)
MatchTV - ex.Rossija2 (Россия 2) - głównie sport, ale też filmy, seriale i programy dla męskiej widowni
Rossija24 (Россия 24) - informacyjny, publicystyczny
5Kanał (5 канал Петербург) - kanał ogólny produkowany w Petersburgu (+pr.lokalne)
TV-Centr (ТВ Центр) - kanał ogólny z Moskwy, filmy, talkshow, informacje (+pr.lokalne)
Rossiya-K (Kultura) Россия К  - tematyka kulturalna i artystyczna, programy i filmy archiwalne
Karusel (Карусель) - dziecięcy, edukacyjny, filmy i seriale dla dzieci, animowane i fabularne
Pyatnica (Пятница!) - "Piątek" (friday.ru) - kanał rozrywkowy; reality-show, seriale, filmy
Che (Че), dawniej Perec (Перец) - dla mężczyzn, śmieszne wideo z Internetu, motoryzacja,  rozrywka 
Domasznyj (Домашний) - kobiecy - o modzie, zakupach, kuchni, miłości i gwiazdach show-busienssu
Yu (Ю) - rozrywkowy, dla dziewcząt, programy reality show, moda  
TNT4 (ТНТ-4) - wybór programów głównej TNT, skierowanych do żeńskiej części widowni
TV3 (ТВ-3) - filmy sensacyjne, detektywistyczne, fantastyka, science-fiction
2x2 - filmy animowane i seriale dla dorosłych (Futurama, Simpsonowie, South Park, Griffiny)
OTR (ОТР) - nowo powstała publiczna telewizja obywatelska, kładąca nacisk na informacje z regionów 
Moskva24 (Москва24) - całodobowy kanał informacyjny o rosyjskiej stolicy
THB (TNV - "Novy Vek", ТНВ Татарстан Новый Век ) - pierwszy kanał Republiki Tatarstanu
Zvezda (Звезда) - programy patriotyczne, tematyka militarna i wojenna, filmy z czasów sowieckich
Mir (Мир) - kanał ukazujący życie w krajach ex. ZSRR (współczesnej WNP), serwisy informacyjne
Muz TV, RU TV - najlepsze rosyjskie kanały muzyczne z aktualnymi przebojami pop
Dożd' - Телеканал Дождь (TV Rain) - bardzo dobry kanał informacyjno-publicystyczny, opozycyjny
...plus dziesiątki, jeżeli nie setki kanałów tematycznych!

Oprócz powyższych, w Rosji funkcją setki stacji tzw. "miestnych" - miejskich, lokalnych i regionalnych kanałów naziemnych ("efirnych"). Można je podzielić na dwa rodzaje - emitujące w całości swój własny program; oraz stacje dzielące czas antenowy z partnerami z Moskwy. Partnerami są te stacje, przy których na pierwszej powyższej liście jest dopisek "+pr.lokalne" - czyli typowo STS, REN, TNT, TVCentr, 5Kanał i inne. Często telewizyjne partnerstwo z programem z Moskwy jest nieuniknione, by stacja lokalna mogła w ogóle funkcjonować i tworzone bywają w ten sposób absurdalne hybrydy - np. syberyjski kanał informacyjny TVS dzielący czas z kanałem Domasznyj dla gospodyń domowych (...są one w rezultacie najlepiej poinformowane o regionie). Sporo małych, lokalnych kanałów można również znaleźć przeglądając właśnie pozycje satelitarne na wschodzie.
Cyfryzacja naziemnej telewizji w Rosji jest dosyć problematyczna dla nadawców lokalnych. Okazało się bowiem, że ich moskiewscy partnerzy dostali miejsca w pierwszym i drugim multipleksie federalnym, w którym mogą transmitować w pełni własny program i nie muszą już być zdani na lokalne partnerstwo. Ale to miejscowa ciekawostka - nas interesuje odbiór satelitarny...


Rosyjskie kanały TV na sputnikach

Podstawą sieci retransmisji stacji telewizyjnych w Rosji są satelity, które od ponad 50lat pozwalają dotrzeć moskiewskiej telewizji do najodleglejszych zakątków największego kraju świata. Dzieje się tak do dziś, dlatego wiele głównych kanałów TV w Rosji dla naziemnej retransmisji tradycyjnie pozostaje niekodowana na satelicie. Także część Europy na tym korzysta...

Pierwyj Kanał - oryginalna, czyli moskiewska/federalna wersja kanału jest niedostępna, wersja międzynarodowa dla krajów WNP - "1TVRUS SNG" - nadawana na satelicie Express na 53E, wersja międzynarodowa dla Europy - na HotBirdzie 13E
Telekanal Rossiya (Rossiya1) - wersja federalna/moskiewska - niedostępna; wersja międzynarodowa (RTR Planeta) na HotBirdzie 13E, osobny wariant dla Mołdawii na 5E (Astra4)
Rossija24 - HotBird 13E
NTW - wersja moskiewska - słaby sygnał z 55E i 90E; NTV Mir na 13E oraz 31,5E (Astra5)
STS - wer. moskiewska - niedostępna; międzynarodowa na HotBirdzie 13E oraz na 31,5E - inna niż 13E!
TNT - wersja moskiewska na 75E (ABS), słaby sygnał na 55E, i 90E; wersja europejska na HotBirdzie 13E oraz 31,5E (Astra5) - inna niż na 13E!
REN - wersja moskiewska: słaby sygnał na 55E, 90E (Yamal), międzynarodowa na 31,5E (Astra5)
Che - wer. federalna/moskiewska - niedostępna, wersja "Perec Internationalna 31,5E (Astra5) 
Domashniy - wersja federalna/moskiewska - niedostępna; międzynarodowa na 31,5E (Astra5)
5Kanał - słaby sygnał na 90E, "pasmo C" (53E, 40E), wersja międzynarodowa na 31,5E (Astra5)
TV-Centr - wersja międzynarodowa na 31,5E (Astra5)
Karusel - Eutelsat 9E (tuż obok HotBirda),  Express56E (Express - polaryzacja kołowa)
Pyatnica - 75E (ABS2),  słaby sygnał na 55E, pasmo C (49E)
"Yu" (U-TV) - 75E (ABS2), słaby sygnał na 55E i 90E (Yamal)
Zvezda 75E (ABS2), słaby sygnał na 85E (Intelsat/Horizons), pasmo C (49E)
TNT4 - 75E (ABS2)
TV3 - 75E (ABS2),  słaby sygnał na 55E
2x2 - 75E (ABS2) 
Moskva24 - 75E (ABS2)
RU TV 75E (ABS2)
Match! - słaby sygnał na 90E
Rossiya-K (Kultura) - słaby sygnał na 90E, pasmo C (53E, 40E)
OTR - aktualnie brak możliwości odbioru, tylko "pasmo C"
Muz TV - słaby sygnał na 85E
Dożd' - Телеканал Дождь (TV Rain) - kiedyś FTA z 5E i 90E, aktualnie kodowany i płatny (www)

Jak widać z zaznaczenia -  z licznymi kanałami z Rosjidominują 3 pozycje satelitarne. Najłatwiejszego w odbiorze HotBirda omówiłem już na początku. Kolejne dwie, jak na Polskę dosyć egzotyczne - w dalszej części:


31,5E (Astra 5B) - "Rosyjska Astra"


Spotkania z egzotycznymi satelitami na wschód od HotBirda 13E i europejskiej Astry 19E, zacznę od tej nieodległej, ale dotychczas praktycznie nieznanej pozycji. Wspomniałem o Astrze 19E, do której w Polsce często "zezuje" się od 13E po niekodowane niemieckie kanały telewizyjne; osoby nieco bardziej zorientowane na satelitarnej orbicie wiedzą, że dwa razy dalej jest też "angielska" Astra, na 28E, zaś jeszcze mniej instalatorów ma świadomość, że tuż zaraz za nią, na 31,5E odnajdziemy Astrę5. Od pewnego czasu jest ona o tyle ważna, iż przybywają tu kolejne atrakcyjne rosyjskie kanały telewizyjne. Jest ich już dosyć sporo - widać je w moim zestawieniu powyżej, zaznaczone na niebiesko - tak, jak tytuł tego rozdziału. Moim zdaniem satelitę na 31,5E śmiało można już nazwać "Rosyjską Astrą".

Nietypowa pozycja jest jedynym i najlepszym źródłem pięciu niekodowanych, unikalnych kanałów:
REN TV, Perec, Domashnyj, TV Centr i niedawno dodanego "5"Kanału. Trzy inne kanały FTA z Astry 31E: NTV, TNT i STS wydają się już znane z HotBirda - ale czy to na pewno ich duble?

Wszystkie wymienione kanały są międzynarodowymi wersjami oryginalnych stacji federalnych, kierowanymi do zagranicy, m.in. retransmitowanymi  w sieciach kablowych krajów WNP. Na ich bazie przygotowywane są lokalizowane mutacje rosyjskich kanałów - np. REN Baltija w Estonii z dodanymi lokalnymi programami informacyjnymi, wstawkami reklamowymi. Przekazy na 31,3E nie nadają reklam zupełnie.
REN International (logo z "odwróconą 4-ką") to licencjonowana dla międzynarodowej widowni wersja kanału REN TV, należącego do czołówki najchętniej oglądanych kanałów federalnych w Rosji. Prezentuje magazyny sensacyjne, wojskowe, dotyczące teorii spiskowych, pseudonaukowe, a do tego programy informacyjne.  
Perec (logo z czerwoną papryczką chilli) jest kanałem adresowanym do mężczyzn, ze śmiesznymi i sensacyjnymi nagraniami video z internetu w kultowych audycjach "+100500" oraz "Drogowe wojny" (o wypadkach i różnego rodzaju przygodach na drodze)  Jego moskiewski pierwowzór nazywa się "Cze" (jak Che Guwvara). Kiedyś również był on "Percem", ale przeszedł rebranding, a papryczkowa marka pozostała tylko w wersji international.
Domashniy to stacja z programem dla kobiet - o modzie, zakupach, kuchni, miłości i gwiazdach show-busienssu. Logo z dużym różowym "D".
TV Centr to kanał uniwersalny z programami informacyjnymi, serialami własnej produkcji i starszymi filmami - kiedyś był kanałem lokalnym dla Moskwy, w ostatnich latach jego zasięg urósł do ogólnorosyjskiego. Najnowszą stacją w wersji international jest 5 International - "Piąty Kanał", charakterem podobny do TVCentr, tyle, że z korzeniami w lokalnej telewizji z Petersburga.
Choć TNT i STS na 31E to również "międzynarodówki" najpopularniejszych rosyjskich kanałów rozrywkowych, nadają inny program niż ich wersje dostępne na HotBirdzie 13E. De facto stanowią więc kolejne dwie osobne stacje. NTV Mir jest natomiast tym samym przekazem, co na 13E.
Czy przybędą kolejne rosyjskie stacje tv na 31E? Spośród kanałów federalnych, swoje międzynarodowe wersje dla SNG mają jeszcze: Piatnica oraz Karusel. Można pomarzyć również, że kiedyś mógłby pojawić się tu Pierwyj Kanał dla SNG (aktualnie na 53E) lub Telekanał Kultura.

Wszystkie rosyjskie kanały na 31E dostępne są z jednego transpondera (12.071 GHz, polaryzacja H = pozioma, Symbol Rate 30000, DVB-S2 8PSK) - oprócz TNT, który nadaje na innej częstotliwości. Link: Parametry odbioru rosyjskich kanałów "international" z 31E (Flysat)

Odbiór sygnału Astry5 na 31,5 E w Polsce jest bardzo łatwy (rozmiary anten od 60 cm na wschodzie do 90 cm na zachodzie kraju).
Dla jednej paczki rosyjskich kanałów, dobrze i ekonomicznie jest połączyć odbiór 31E z którąś z sąsiednich pozycji - najlepiej "zezując" do rosyjskiego "radiowego sputnika" 36E (o którym tuż poniżej), nieco dalej do tureckiego Turksata na 42E, lub z drugiej strony do pobliskiej Astry 28E (nadającej nieco angielskich i egzotycznych kanałów) .
Jakiś czas temu testowałem nawet równoczesny odbiór 31E i 28E z jednego konwertera zezującego od Astry 19E na antenie 70cm (tj. 19E w centrum, HotBird 13E na zezie i daleko z drugiej strony - 28E/31E). Odbiór się udał, lecz zauważyłem, że niektóre częstotliwości na obu satelitach się zakłócają (konwerter ustawiony pomiędzy nimi - na 29E/30E) - na szczęście nie niosą one interesujących nas sygnałów. Dlatego polecam osobną antenę, dedykowaną na 31E plus 36E - sam korzystam właśnie z takiej instalacji. Dlaczego 36E?



Do pary z 31E: Eutelsat 36E (Express)
Nadają stąd dwie największe rosyjskie platformy Trikolor i NTV Plus, mające łącznie ponad 12mln abonentów. Niestety, kodują one większość swojej oferty i nie znajdziemy tu prawie w ogóle kanałów telewizyjnych FTA, ale..
Prawdziwym bogactwem pozycji 36E jest pakiet ponad 20 niekodowanych stacji radiowych!  Od kilku miesięcy mam zaparkowaną antenę na tej pozycji (wraz z 31E) i muszę przyznać, że jestem bardzo zadowolony z wyboru rosyjskich rozgłośni. Szybki i bogaty wybór przyciskiem pilota, w połączeniu z doskonałą jakością dźwięku, bije na głowę słuchanie rosyjskiego radia przez Internet.
Wśród rosyjskich stacji radiowych znajdziemy popularne i często cytowane przez media na całym świecie, informacyjno-publicystyczne Echo Moskwy (Эхо Москвы) - jeden z ostatnich bastionów obiektywnego dziennikarstwa, na ile to możliwe w Rosji.
Na 36E usłyszymy też. Yumor FM, Avtoradio, Radio Wania, Russkoje Radio, Comedy Radio, Radio Shanson, Miliceyskaya Volna, Business FM, DFM, Maximum, Energy, Love Radio, Radio Komsomolskaja Pravda.
Spośród nielicznych kanałów telewizyjnych FTA, warto zwrócić uwagę na kanał TNV (THB) - Tatarstan Novy Vek - główne medium telewizyjne z Republiki Tatarstan, oprócz rosyjskiego, nadawany w nieco egzotycznym języku tatarskim. Znajdziemy tu także dwa kanały filmowe (!) o nazwie "TV-TV" (TB-TB) oraz moskiewską wersję znanego z HotBirda, ale mało atrakcyjnego programu 8Kanal.
Lista rosyjskich kanałów FTA na 36E.

W Polsce nie ma problemów z odbiorem pozycji 36E - umożliwią to nam anteny już od 60 cm na wschodzie do 90 cm na zachodzie kraju, ale - wyposażone w specjalny konwerter do odbioru tzw. polaryzacji kołowej. Na wschodzie Polski, na większej antenie niż 60cm mogą udać się próby odbioru tego satelity zwykłym konwerterem, ale uzyskany sygnał będzie jedynie fragmentem tego, co zapewnić może odpowiedni konwerter - kołowy. Po szczegółowe informacje o co chodzi z tymi konwerterami i jak w praktyce wygląda odbiór 36E w Polsce, zapraszam do osobnego artykułu na blogu.

Abonament rosyjskich platform?
- Powodzenie z odbiorem 36E może zaowocować takim właśnie pomysłem. Trzeba jednak zaznaczyć, że importowanie do Polski sprzętu (dekodera z kartą) z Rosji może okazać się trudne logistyczne i/lub kosztowne. Bez abonamentu i doładowywania karty, Trikolor oferuje tylko kanały z pierwszego rosyjskiego multipleksu cyfrowego (czyli 10 państwowych stacji plus TNT i STS - dane za 2015 rok). Ekonomiczniej więc jest zakupić 2-3 czasze i je właściwie poustawiać, zbierając kanały z różnych opisanych w tym poście pozycji. Mniejszym kosztem tworzymy sobie w ten sposób ofertę, która przebija to, co mogą zaproponować rosyjskie platformy.



75E (ABS-2) - sputnik na Dalekim Wschodzie

Jak było widać w zestawieniu pozycji satelitarnych przedstawiającym dostępność rosyjskich kanałów telewizyjnych, najwięcej z nich, w oryginalnych, moskiewskich i federalnych wersjach nadaje z satelity ABS-2. Na jego pozycję, 75E, powróciła korona głównej pozycji satelitarnej na niebie z najbogatszą i najciekawszą ofertą kanałów z Rosji (na krótko przejął ja azerski satelita na 46E - Azerspace, ale emisja rosyjskich paczek została na nim zakończona).
Dodatkowo, w ostatnim czasie na pojawiało się tu wiele nowych niekodowanych kanałów, w tym sporo tematycznych, parę nawet w HD! W sumie, na ABS-2 nadaje aktualnie około 40 niekodowanych kanałów, spośród których najciekawszymi są rozrywkowe:
TNT, TNT4, Pyatnica!, TV3 (te kanały występują w co najmniej 2 wersjach dla różnych stref czasowych), "Yu" (IO), Super, "2x2" oraz szereg niszowych i  tematycznych, np:
Zvezda - patriotyczno-wojskowy rosyjskiego ministerstwa obrony,
RU TV (dobra stacja muzyczna ze współczesnym rosyjskim pop'em),
RT Doc HD - kanał dokumentalny, RBK TV - biznesowy, 
Moskva24, Moskva Doverie, 360 Podmoskovie HD - lokalne kanały stolicy i okolicy,
TNV Planeta - kanał z Tatarstanu, Mir (HD) Mir24, Vmestie RF - kanały informacyjne Wspólnoty Niepodległych Państw (ex. ZSRR), LDPR Live, Krasnaya Linia - informacyjne i publicystyczne partii komunistycznych, i jeszcze wiele innych stacji tv. Dodatkowo, jest też sporo kanałów radiowych, a nadająca stąd platforma MTS czasami promocyjnie odkodowuje swoje kanały telewizyjne.
->Pełna lista kanałów na 75E


Satelita ABS-2 na 75E wisi dosyć nisko nad południowo-wschodnim horyzontem i w niektórych lokalizacjach dostęp do tej części nieba bywa przesłonięty budynkami lub drzewem. Planując instalację na tę pozycję, warto wybrać wyżej ulokowane miejsce zawieszenia anteny - np. na dachu. W większości przypadków, 75E jest już "widoczna" z takich miejsc. Minimalna średnica anteny od 90 cm, a większa pozwoli też na odbiór w trudniejszych warunkach atmosferycznych. Charakterystyczne dla tak odległych pozycji satelitarnych jest to, że ze względu na wymagany kąt pochylenia czaszy, antena offsetowa zdaje się niemal "patrzeć w dół". Nie zapominajmy też o "skręceniu" konwertera w obejmie.
Zdjęcie obok przedstawia gotową instalację anteny 90cm na 75E w Polsce.

Rosyjski SAT-DXing
Jeszcze dalej na wschód stacjonują kolejne "sputniki" z rosyjską ofertą - Intelsat/Horizons (85E) i Yamal (90E). Warto sprawdzić, czy w naszej lokalizacji będą dostępne - zwłaszcza 90E, który ofertą programową bije opisany powyżej ABS-2 na 75E. Pochylenie anteny do 90E będzie jeszcze większe, niż widoczne na zdjęciu powyżej dla 75E. Można to uczynić w prosty sposób - wystarczy upewnić się, czy widoku na niskie niebo na kierunku południowo-wchodnim nie zasłaniają nam budynki i drzewa. (U mnie przykładowo, piętrowy dom w odległości 200m nie był już przeszkodą i udało się namierzyć Yamala 90E).
Ogólnie jednak, pomimo dosyć silnego sygnału - osiągalnego na antenach 90-120cm, odbiór jest dosyć trudny. Sygnał z nisko umieszczonych na niebie satelitów wykazuje duże wahania nawet przy dobrej, stabilnej pogodzie, spowodowane zmiennym tłumieniem w atmosferze, przez którą przebija się pod ostrym kątem (ciekawe zjawisko). Z wielu lokalizacji - np. na zachodzie Polski i w miejscach z zasłoniętym wschodnim horyzontem użyteczny odbiór będzie niemożliwy, lub zdecydowanie poza umiejętnościami początkujących adeptów TV-SAT. Z ciekawości warto zapoznać się z listami kanałów na satelitach Yamal i Horizons, i może zlecić instalację profesjonaliście.


Między 31E a 75E
53E (Express) 
Kiedyś była to całkiem wartościowa pozycja z niezłym wyborem kanałów rozrywkowych. Aktualnie można stąd pooglądać jedynie Pierwyj Kanał w wydaniu dla krajów SNG - byłych republik radzieckich: Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, Kazachstanu. Na jego bazie tworzony jest także PBK dla republik bałtyckich (Pierwyj Bałtijskij Kanał). Jest to bogatsze wydanie Pierwego, niż to obecne na HotBirdzie. Z tego, co pamiętam, 1TVRUS SNG ma przesunięcie czasowe +3h względem Moskwy.
Parametry odbioru 1TV RUS SNG na 53E  Zalecane anteny: 90cm+, lepszy odbiór na wschodzie Polski.

55E (Yamal-402)
Sąsiedni sputnik, choć posiadający nieco liczniejszą ofertę, ma większe wymagania odnośnie wielkości anten. To, co z niego odbierzemy zależy od naszej lokalizacji na terenie Polski i średnicy czaszy.
Szczególnie uprzywilejowany jest wschód/północny-wschód, gdzie anteny o średnicach 90/100 cm powinny łapać paczkę popularnych kanałów komercyjnych TNT, NTV, REN, Pyatnica i TV3 z przesunięciami czasowymi (w sumie jako 9 osobnych kanałów), przeznaczonych do retransmisji w różnych strefach czasowych Federacji Rosyjskiej.
Mniejsze anteny w większości Polski złapią transponder z młodzieżowym kanałem TV "Yu" oraz pakiet rosyjskich stacji radiowych, w składzie bardzo podobnym do 36E, więc jeżeli nie uda się próba z 36E, rosyjskie radio z lepszym sygnałem można złapać też stąd.
Pełna lista kanałów z Yamala na 55E (najsilniejsza wiązka "Northern", zaś słabiutka u nas "Russian").

Nieco obok, na 56E pracuje satelita Express, podobnie jak 36E wykorzystujący polaryzację kołową. Na antenach 80cm i odpowiednim konwerterze można z niego odbierać m.in. dziecięcy kanał Karusel i podróżniczy RTG - Russian Travel Guide, muzyczny Bridge TV oraz dwa kanały z Krymu - Pierwyj Krimskij i Krim-24.
Link do parametrów technicznych - Odbiór w Polsce tylko z wiązki "Wide"!

Wszystkie opisane pozycje satelitarne - 31E, 36E, 55E, 56E, 75E (małe co-nieco również na 60E - a kto wie, czy nie pojawia się kolejne) można połączyć też jedną anteną, instalując ją na obrotnicy.



Na zachód od Hotbirda 13E - po rosyjsku z Ukrainy

Po wrażeniach na wschodniej części orbity wracamy w swojskie okolice satelitarnego nieba. Zwiedzimy tu kilka łatwych do odbioru satelitów w sąsiedztwie "polskiego" 13E. Nie nie rezygnując z odbioru polskich kanałów, do talerza wycelowanego już na HotBirda 13E można doinstalować konwertery "zezujące" poszerzające możliwości odbioru o sąsiednie satelity.

"Zezowanie" to dosyć rozpowszechniona w Polsce metoda zwiększania liczby odbieranych kanałów o sąsiednie pozycje satelitarne na jednej czaszy, bez konieczności instalacji dodatkowej anteny i bez konieczności przestawiania obecnie używanej. Najczęściej z Polski "zezuje się" do pobliskiej Astry 19E, gdzie głównym celem są kanały niemieckie. Mało kto jednak wie, że dodatkowy konwerter zainstalować też z drugiej strony i uzyskać odbiór z innej Astry - 4A na pozycji 5E.
 ukraińskie kanały telewizyjne z największym udziałem programów w języku rosyjskim

Astra4A (pozycja 5E) ex. "Sirius"
Pozycja 5E w pamięci weteranów TV-SAT utrwaliła się jako Sirius i nietypowy mix północno-wschodnioeuropejski. Nie ma tu co prawda stricte rosyjskich stacji telewizyjnych, za to bardzo liczne ukraińskie kanały mają w repertuarze bardzo dużo programów własnych w języku rosyjskim oraz wyprodukowanych przez rosyjskich nadawców! W pryzmacie niedawnych wydarzeń politycznych można spodziewać się ich stopniowego spadku, póki co jest ich wciąż dosyć sporo.
Emitowane na nich seriale, filmy i audycje w języku rosyjskim nie są dubbingowane na ukraiński, a puszczane w oryginale. Towarzyszą im niekiedy napisy ekranowe w języku ukraińskim, ale rozmiarem dosyć małe i nie powinny przeszkadzać.
Dawnego "Siriusa" upodobała sobie największa ukraińska grupa medialna z głównym kanałem Inter (logo IHTEP) i swoimi kanałami tematycznymi: NTN (HTH), K1 i K2, Mega, Zoom, Piksel, Enter Film.
Na 5E znajdziemy również pakiet konkurencyjnego nadawcy - 1+1, zawierający jego dalsze kanały: 2+2, PlusPlus, TET.
Szczególną uwagę należy zwrócić na paczkę zawierającą bardzo wartościowe kanały dokumentalne i tematyczne Trofey, Terra, Nauka, Fauna. Wraz z mniejszymi kanałami - informacyjnymi (jak chętnie oglądane przez Ukraińców 5-Kanał i Espresso), muzycznymi, regionalnymi, niszowymi i tematycznymi, na 5E jest blisko 50 niekodowanych kanałów TV z Ukrainy!

Ważnym transporterem jest również mini-pakiet z kanałami dla Mołdawii. Nadawany jest w nim program RTR Moldova z "podwójnym logo" i o podobnym charakterze, co RTR Planeta z HotBirda. Moim zdaniem jest ciekawszy od RTR z 13E ze względu na brak starych, sowieckich filmów. W ich miejsce nadawane powtórki aktualnych seriali i talk-show'ów produkowanych dla kanału Rossiya (=oryginalnej wersji  RTR nadawane jw Rosji), dające możliwość zapoznania się z nimi o różnej porze osobom nie oglądającym telewizji non-stop. Filmy i seriale rosyjskie są opatrzone napisami dla widzów w Mołdawii, czyli w języku rumuńskim. Na kanale są również nadawane lokalne reklamy i własny program poranny.

Astra na 5E daje też możliwość zapoznania się z innymi sąsiadami i ich językami: Litwą (LRT Lituanica) i Białorusią (kanał Biełsat, de facto nadawany z Polski na Białoruś, nieco w j. rosyjskim).
Link: Pełna lista na 4,8E/5E ex. Sirius, Astra 4A i SES5 (Flysat)


Amos (4W)
Dodatkowe kanały dla ukraińskich widzów z programami w języku rosyjskim odnajdziemy na pozycji 4W, na której stacjonuje satelita Amos. Największe i najpopularniejsze (a dla nas ważne, że z udziałem rosyjskojęzycznych pozycji programowych) to kanały tzeciego największego koncernu medialnego na Ukrainie - StarLightMedia: Novyj Kanal, STB, ICTV, OCE.
Ważną kategorię tworzą kanały muzyczne z teledyskami gwiazd śpiewających po rosyjsku - najciekawsze z nich to M1 oraz M2. Ten drugi wyświetla na ekranie teksty piosenek (jak "karaoke")!
Na kanałach UA:Krym oraz UA:Donbas można zobaczyć, co telewizja ukraińska oferuje widzom w rejonach ogarniętych konfliktem separatystycznym zaś w osobnym multipleksie nadawane są małe, lokalne kanały regionalne z pozostałej części kraju, niemal wyłącznie w języku ukraińskim.
Pełna lista kanałów na Amosie 4W

W ostatnich latach wiele najciekawszych kanałów przeniosło się z Amosa na 5E (Astrę 4A), doszło także do obniżenia siły sygnału odbieranego w Polsce, dlatego satelita na 4W stracił wiele na atrakcyjności.

 
"UkraSat" - Instalacja multifeed na 5E i 4W (i 13E)
Pomimo, że pozycje satelitów Astra4A i Amos mają oznaczenie różnych stron świata: na wschodzie (E -> 5E ) i zachodzie (W -> 4W), w rzeczywistości na niebie dzieli je mała odległość , bo tylko 9 stopni (niewiele więcej niż Hotbirda i "niemiecką" Astrę). Łatwo można z nich stworzyć parę i odbierać je jedną czaszą z konwerterami zezującymi. Większość ukraińskich odbiorców instaluje zez łączący odbiór 5E i 4W (i nierzadko trzeci - HB 13E dla rosyjskich kanałów). 5E na Ukainie jest odbierane z centralnie ustawionego konwertera w ognisku anteny (innymi słowy - głównego konwertera).

W Polsce obie pozycje również mają silne sygnały (5E nawet bardzo silny) i dają się odbierać nawet na bardzo małych czaszach. Jak już wspomniałem, ze względu na ich niewielkie oddalenie od Hotbirda 13E z polskimi platformami i kanałami FTA, do 5E można śmiało zezować - tak samo, jak do niemieckiej Astry, tyle tylko, że z drugiej strony wysięgnika.
Do pozycji z Amosem na 4W należy ustawić osobną antenę. Po wymianie satelity na tej pozycji sygnał ukraińskich kanałów jest słabszy, niż za "poprzedniego Amosa". A szkoda, gdyż kiedyś również można było "zezować" dodatkowym konwerterem od 13E (mi się udało!), trudniej było jednak zamocować zezujący konwerter w tak znacznym oddaleniu od głównego konwertera, więc ostatecznie i tak kończyło się na dodatkowej antenie. Chyba, że zdecydujemy się w centrum ustawić 5E, jak na Ukrainie, wtedy można zezować i do HB na 13E i do Amosa po drugiej stronie.

Poniższa grafika to projekt z czasów silniejszego sygnału na Amosie 4W - dziś jest już bezużyteczny, poza tym, że obrazuje w jakiej odległości od siebie powinny znajdować się konwertery na poszczególne pozycje.
Bardzo często taką instalację 13E+5E+4W spotyka się na Ukrainie - tyle że z 5E (4,8E) ustawionym w centrum, z Hotbirdem i Amosem po bokach.


9E (Eutelsat)
Między HotBirdem, a "ukraińską" Astrą 5E, na pozycji 9E umieszczony jest mało popularny satelita Eutelsat 9B. Znajdziemy na nim trzy perełki - kanały tematyczne: podróżniczo-krajoznawczy RTG TV - Russian Travel Guide (z rosyjską i angielską wersją językową!), dziecięcy Karusel, oraz... rosyjskojęzyczny kanał z Chin - CCTV Russkij.
Może warto dla nich zainstalować dodatkowy konwerter?
Satelita będzie do złapania na "zezie", jeżeli do odbioru 13E korzystamy z w miarę dużej anteny, np. 90cm. Na mniejszych nie powiedzie się to ze względu na ciasnotę - sygnał i tak jest silny.



A na koniec...
Wszystkim, którzy dotarli do końca artykułu bardzo dziękuję za wytrwałość i determinację. Dla tych czytelników: Bonus!
W internecie jest całe mnóstwo stron internetowych dających możliwość oglądania dziesiątek kanałów rosyjskiej telewizji na ekranie komputera - bez dekodera, kabli i anten (aczkolwiek z w miarę szybkim łączem). Oprócz telewizji w "piramom efire", czyli na żywo, niektóre witryny udostępniają nagrania wszystkich audycji wyemitowanych wcześniej danego dnia i poprzednich dni, a czasami nawet roku wstecz!
Wystarczy do Google wpisać jedną z poniższych fraz:
Бесплатное ТВ 
онлайн тв бесплатно 
Смотреть русские каналы онлайн бесплатно
смотреть популярные русскоязычные телеканалы
Смотреть онлайн ТВ каналы прямой эфир



Wnimanie!

Musimy sobie coś wyjaśnić. Ten przewodnik powstał z myślą o podnoszeniu kwalifikacji językowych za pośrednictwem oglądania rosyjskiej telewizji. Zupełnie odrębną sprawą jest kurs polityczny i merytoryczny telewizji wschodnich Słowian, który nie każdemu musi odpowiadać. W mojej ocenie, rosyjska telewizja, poza bezcenną możliwością poduczenia się języka rosyjskiego, niestety nie proponuje zbyt wiele wartościowego programu (ale to coraz częstsza bolączka niemal wszystkich kanałów komercyjnych, z różnych krajów, nie tylko z Rosji). 

Na tym nasz artykuł na tym się kończy. Haraszowo prijoma! Da swidania!

4 komentarze :

Anonimowy pisze...

Politycznie i merytorycznie nasza telewizja jest znacznie lepsza od waszej polskiej.... tylko trzeba bardziej bezstronnie sie jej przyjrzec.....

KijJ7 pisze...

Kawał dobrej Roboty, dzięki.

Karol Karol pisze...

Szacun!! Spasiba

Babcia Jagoda pisze...

Bardzo mi to pomogło tylko nie wiem czy sobie poradzę z wyszukiwaniem mam 73 lata i TV polsat. Już ktoś mi troszkę pomógł i podesłał nr kanałów ,ale nie wszystkie. Jeżeli ktoś może mi pomóc będę wdzięczna.Babcia Jagoda