Sporadic-E 2017

https://radiacja.blogspot.com/2017/10/sporadic-e-2017.htmlW sezonie 2017 letniej propagacji jonosferycznej było czego posłuchać - krajów, które odbierałem po raz pierwszy i pewien kraj, który była okazja złapać już po raz ostatni. 
Dorwałem też ulubioną stację, której na co dzień słucham przez satelitę i internet - w tym sezonie złapałem ją via Es z jej regionalnego nadajnika naziemnego w żywym eterze FM! 
Do tego wyspy, stolice i cyrylica...

Odbiór - jak zawsze w Górze Kalwarii, 30km na południe od Warszawy, tuner: Sony XDR, antena: 6-el zewnętrzna Yagi, pol. H.


- 2 czerwca 2017 -

Swój pierwszy Sporadic E 2017 odbierałem nietypowo - po północy. Przez 5 minut około 0:40-45 - było to parę stacji z Katalonii, w tym "flagowy" sygnał z regionu - iCat FM z nieustającym tonem testowym 1kHz.
Rano po 9:05 "Esy" zaczęły się ponownie - tam, gdzie wczoraj skończyły, ale szybko poszły dalej. Odbierałem już nie tylko Katalonię, ale też dalsze rejony Hiszpanii, jak Kantabrię i Galicię oraz po raz pierwszy... Portugalię!! Tyle lat nasłuchów i dopiero...

Północna Hiszpania - częsty region, więc tylko najciekawsze:
104,1 - Cadena Dance (Tudela) - ciekawy lounge-house, ID z RDS
89,3 - początkowo muzyka dance,  potem reklamy w j. rumuńskim, po nich rumuński hip-hop. Miałem podejrzenie, że mogła to być stacja dla imigrantów z Europy Wschodniej. Adres jednej z firm reklamujących się w radiu wskazywał na Saragossę, co potwierdziło przypuszczenia i lokalizację. - Radio Mit FM (Zagaroza). Stamtąd też równocześnie doleciały 100,5 i 89,5.

północno-zachodnia Hiszpania (Cantabria, Galicia)
89,2 - Onda Cero (A Coruna, stolica Galicii) - daleko! 2396km
90,2 - Mortal FM (Valladolid) - jingiel
91,2 - Cantabria FM (Santander) - ID po tytule audycji
93,0 - RNE Clasica (Santander) - ID: "longitud de onda, Radio Classica"  ("Długość fali" -nazwa audycji!)
- i więcej R.Clasica z Galicii: 93,4; 92,2; 91,2 (Parada de Sil - aż 2409km!)

 
Portugalia!!!
93,9 - R. Comercial (Braganca, 2390km) - skecz w j.portugalskim //web



Francja
90,2 - Nova (nadajnik w miejscowości Pau), moja ulubiona francuska stacja z muzyką alternatywną, z RDS
90,2 - CFM (Villefranche-de-Rouergue), rockowe - wymieniało się z Novą, RDS
98,1 - "100% Radio" (Castres, Langwedocja) ID po RDS:


Islas Baleares
Gratką dzisiejszych nasłuchów były także stacje z przygotowujących się do sezonu Balearów (Ibiza, Majorka) nadające imprezową muzykę i audycje dla turystów.
88,1 - reklamy po ang. i hiszp.; muz. house - RR Network Ibiza
89,4 - Cafe Mambo (Ibiza, Sant Josep) - house, jak słynny klub
90,8 - Canal 4 Radio (unid loc) - ID z jingla, stacja z wysp
91,6 - R.Marca (Palma de Mallorca), RDS
94,3 - Onda Cero Maillorca (Alcudia), lokalne id!,  RDS
94,4 - Beat Globo (Ibiza) id jingiel
94,9 - RNE5 Todo Noticias (Ibiza, Sant Josep),
95,6 - Rock FM (Palma de Maillorca)
95,8 - Inselradio (Maillorca, Esporles), j.niemiecki
96,1 - Maxima FM (Maillorca, Esporles) RDS

wschodnia Hiszpania - Com. Valenciana - tylko najciekawsze:
88,8 - Mislata (Valencia) //web, dziwna muzyka hiszpańska jak z lat 80-tych
89,5 - SER (Ontinyent), ID po RDS: SER 89.5 | ONTINYENT (scrolling)
90,1 - Peque Radio (Valencia, Alafar) - dziecięce
90,1 - jingiel "Albacete 90 y 5" - brak dopasowań!
91,4 - jingiel z "...Valencia" - radio Esport (Valencia)


Madryt i okolice
87,8 - R. Maria (Madridejos) - id katolickiej stacji nagrane na podkładzie Muse "Starlight"
88,8 - Kandela (Madrid), RDS: KANDELA
89,6 - SER Madrid Norte (San Sebastian de los Reyes) - id jingiel i RDS: SER_NORT
90,1 - Suegra "teściowa" (Madrid), id jingiel




Algieria i Tunezja (plus 12:50) - tylko ciekawsze:
91,5 - Bahdja (Chrea niedal. Algieru), jingiel, RDS
92,6 - Boumerdes (niedal. Algieru) //web
94,7 - Jil FM (Chrea niedal. Algieru), RDS, stacja znana z fal średnich
TUNEZJA: 89,6? - Shems FM - czy dobrze zanotowałem fx z nasłuchu? -brak w wykazach
TUNEZJA: 91,2 - Diwan FM (Sfax), RDS, później wokalny ID


Algieria była ostatnim krajem, jaki obserwowałem w tym otwarciu - Chaine1 na 94,4 do 12:20.

14:20-15:10
Po południu pojawił się odbiór z południa Rosji i z Ukrainy na OIRT:
RadioRossii: 66,80; 66,83; 66,95; 67,04; 67,07, 67,37; 67,46; 68,24; 69,08; 69,44; 69,98 (low pwr Kaukaz); 70,16; 70,28; 70,37; 70,67; 70,94
65,75 (R2) -tv TNT? -głos lektora autopromocji jak na TNT...
66,74 - UR3 Kultura (Dnipro)
67,13 - UR1 (Kharkiv)
68,60 - UR2 Promin (Krasnogorivka) sskip 917km
69,20 - Emmanuil (Kharkiv)
69,65 - UR1 (Pidgorivka, Luganska Obl.)
69,68 - unid RUS (R.N Novocherkassk)
70,46 - UR3 Kultura (Izyum, Charkowska Obl.) - zakł. z Kometa:
70,49 - Kometa (Donieck) - pirackie radio separatystów z Donbasu
71,33 - Orfey (Volgograd)
72,11 - Mayak (Cherkessk)
73,13 - Evropa Plus (Volgodonsk, 0,4kW)
73,61 - Voskresenye (Volgodonsk, 0,4kW)
73,76 - Nashe Radio/ Tikhy Don (Rostov na Donu) -do czystego mono, stacja ma RDS(!), ale tym razem zabrakło nieco siły, by go odebrać.


- 11 czerwca 2017 -

Od ok. 19:55 nasłuchiwałem otwarcia na Włochy, Francję i północną Afrykę
DISCLAIMER: W logach z Italii pomijam odbiór stacji: RAI1-3, Deejay, R.Maria, RDS, RTL102,5, R101, R105, Virgin, Capital, KissKiss - chyba, że dotyczy ciekawej lub rzadkiej lokalizacji.

90,3 - tent. R.Gioiosa Marina - reklama Ristorante Al Guimani a Mamola/Rosarno
92,2 - R. Italia (2tx w Pugli, niedal. Lecce)
93,1 - RDS (jedyne nadajniki w okol. San Marino i Parmy) sskip?
97,3 - Flash (Lentini) - wsch. Sycylia między Katanią i Syrakuzami, RDS.
-Kiedyś owo Radio Flash łapałem na 97,2 MHz - nadawca skorygował częstotliwość.
Pod koniec otwarcia - Sassari, Sardynia (89,6 m2o, 99,6 R101, 100,5 RDS)


W przypadku Katalonii też zacznę pomijać często odbierane stacje, jak np. dziś: Barcelona - 92,5, 94,9, 102,8, 104,2 oraz 94,3-Montserrat, Girona - 88,1, 90,4. iCatFM (ton 1kHz) - 105,2, 88,9, 92,5, 106,1, 90,8
...w efekcie, ciekawostek z Hiszpanii pozostały tylko dwie:
96,6 - "Remember the Music" (Valencia, Torrent), jakiś fajny oldies grali
107,0 - jakieś lokalne z numerem tel. 1800? 87795205 - w samej Katalonii aż 15 nadajników na tej fx.


Francja - Lazurowe Wybrzeże i Korsyka
92,2 - R.Nimes, pełne ID w jinglu, RDS
88,3 - NRJ (L'Ile Rousse)
93,7 - Alta Frequenza (Porto Vecchio, Korsyka)
- jingiel po korsykańsku! Język brzmi jak "dziecięcy" włoski.
100,5 - France Bleu RCFM (Coti-Chiavari - Ajaccio)
101,7 - France Bleu RCFM (Bastia)

Równocześnie odbierałem wtedy też:
99,2 - algierskie (Tessala) 2549km
- Rekord odległości w tym sezonie!
Czy to był 2Es? Tego wieczoru, ok. 20-ej nad kontynentem były faktycznie co najmniej 2 Esy, polowałem na wyspy Azory, niestety nie było ich słychać.



- 2 lipca 2017 -

Dziś "rano" (niedziela, godz 11:10), było kiedy złapałem rosyjskie Dacha na 89,2 - od razu z RDS.
Je, jak i sporo innych złapałem z Ulyanowska nad Wołgą, następnie Es przesuwał się bliżej na Moskwę. Krótko były też stacje z południa - z regionu krasnodarskiego.



87,5 - Vesti FM (Tolyatti)
87,6 - Comedy Radio (Tikhoretsk) - na południu
89,6 - Hit FM (Novomoskovsk)
88,0 - Russkoye Radio (Tolyatti)
88,5 - Avtoradio (Yegorevsk, mosk. obl.)
88,8 - Sport FM (Ulyanovsk)
89,2 - Dacha (Ulyanovsk) RDS
89,3 - Hit FM (Sarov)
89,5 - Megapolis (Moskva)
89,6 - Radio Rossii (Ulyanovsk)
89,7 - Taxi FM (Kazan) //Płock RDS, dzięki!
90,3 - Avtoradio (Moskwa)
90,4 - Retro FM (Tolyatti)
90,7 - unid popsa (tent. Dorozhnoe Tula)
90,8 - Mayak (Tolyatti)
91,2 - Avtoradio (Krymsk) - południe
91,2 - Exo Moskvy (Moskwa)
91,2 - Radio Rossii (Saransk)
91,4 - NRJ (Ulyanovsk)
91,7 - Evropa Plus (Krymsk) - południe
92,2 - R.Obraz (Sarov)
93,25 - nośna video "buzz" (Rossiya-1, Ulyanovsk) przebijała na LOC Esce Rock 93,3
99,9 - SEREBRYANYJ DOZHD' Silver Rain (Sarov) !!!
99,9 - Prosto Radio (Avsyunino, mosk. obl.)
100,5 - NRJ (Sarov), Imagine Dragons

Wreszcie udało się polowanie w paśmie FM na moją ulubioną rosyjską stację radiową (poznaną na satelicie) - Silver Rain. Na załapanej częstotliwości 99,9 MHz nadaje ona z Sarova, tajemniczego miasta na południe od Niżnego Novgorodu, do niedawna nieobecnego na mapach, a i do dziś zamkniętego dla osób spoza niego. W mieście rozwijał się przemysł i nauki atomistyczne, stąd nietypowy status tego obszaru. Z Sarova złapałem też inne częstotliwości: 89,3; 92,2 i 100,5.





- 4 lipca 2017 -

Wieczorem (19:35) pojawiło się odbicie jonosferyczne na północ - rejony obu brzegów Zatoki Botnickiej, następnie wzdłuż granicy szwedzko-fińskiej, aż do najbardziej północnych rejonów Norwegii.
Norwegia wyłącza analogowe emisje UKF w bieżącym roku i w chwili odbioru tego Es już ponad 2/3 powierzchni było pozbawione publicznego NRK w analogu. Szczęśliwie na ten moment, FM pozostał jeszcze w regionie Finnmark. To już zapewne ostatni raz ever, kiedy odebrałem NRK P1 w eterze z RDS (90,3).
Dziś jednak bardziej obserwowałem Finlandię, do której wybierałem się w połowie lipca.

87,6 - SR P1 (Karesuando) +90,0 - lo-pwr: 0,3kW!
87,6 - Loop (Lapua), muzyka CHR
87,8 - Yle Yksi (Vaasa)
88,3 - SR P1 (Gallivare)
88,4 - tent. SR P4 (Tasjo) pop, tłum
88,5 - Yle Yksi (Enonteiko)
88,6 - Yle Yksi (Tervola) i (Utsjoki)
88,8 - Yle Puhe (Kruunupyy)
88,9 - SR P1 (Overkalix)
89,5 - Yle Yksi (Utsjoki) naj-północny FIN tx
89,6 - YleX (Vaasa)
89,9 - R.Rock (Raahe) us rock
90,0 - unid FIN (2tx!!)
- pasmo wspólne którychś stacji lokalnych?
90,0 - SR P2 (Karesuando)
90,1 - YleX (Lapua)
90,3 - NRJ (Normaling) S
90,3 - NRK P1 (Kautokeino) RDS
90,8 - SR P1 (Pajala)
91,3 - SR P1 (Kalix)
91,7 - SR P2 (Overkalix)
91,4 - Yle Yksi (Kruunupyy)
91,4 - YleX (Enonteiko)
92,2 - Yle Yksi (Kolari)
95,3 - Yle Yksi (Kolari)
95,6 - Yle Suomi (Tervola)
95,9 - SR P3 (Pajala)

-20:25 zniknięcie ostatnich sygnałów

ostatni RDS od norweskiego radia publicznego NRK


- 27 lipca 2017 -

Wieczorem propagacja z Włoch.
A skoro Włochy: DISCLAIMER: W logach z Italii pomijam odbiór stacji: RAI1-3, Deejay, R.Maria, RDS, RTL102,5, R101, R105, Virgin, Capital, KissKiss (chyba, że dotyczy ciekawej lub rzadkiej lokalizacji)

Sardynia
88,0 - R.Rama (Gairo, 0,3kW), RDS
89,2 - Iglesias (Carloforte)
91,7 - Monte Carlo (Sant'Antioco) / R101 (2tx na Sardynii)
Plus standardowe sardyńskie centra nadawcze na dole pasma: Sassari, Tempio Pausania, Santu Lussurgiu.

Sycylia
Cammarata: 87,9 - R101; 89,5 - RTL102,5 (RTL grało hit tego lata "Pamplona")
90,2 - włoski rock: Negrita - I tempi cambiano. Prawdopodobnie Radio Freccia, które powstało przed rokiem jako jednocześnie kanałem radiowym i telewizyjnym (na satelicie, skąd go znam). Bardzo dobra stacja, z rodziny RTL102,5.


Algieria
87,6 - Chaine3 (Kef), 88,7 - Soummam (Akfadou),
91,8 - Chaine2 (Akfadou) id RDS
95,0 - Algerie Internationale (Akfadou) - info w j.francuskim

I nagle pośród tego wszystkiego pojawiło się brytyjskie BBC R2. Towarzyszące mu France Musique określiły obszar drugiego równocześnie obserwowanego Es na oba brzegi kanału La Manche. Obróciłem antenę. Była też Irlandia. Zanim wróciłem na południe, gdyż ta propagacja okazała się dosyć krótkotrwała, usłyszałem Paryż:
89,9 - TSF Jazz (Wieża Eiffel'a) - id jingiel


Na kierunku południowym Es przesunął się na Neapol i okolice - nadajniki Monte Faito i Camaldoli, które miałem przyjemność odwiedzić na wakacjach pod Wezuwiuszem w ubiegłym roku:
88,6 - RDS: _R.C.S._ (Radio Camaldoli Stereo, nadajnik Monte Faito) szeroka modulacja
90,0 - RDS: R.MARIA (Neapol - Monte Faito)
91,9 - R.Maria (Neapol - Camaldoli)
96,1 - RDS: *Radio2_ (Neapol - Monte Faito)
90,4 - RDS: KKITALIA (Salerno)
88,8 - KISSKISS rds (3tx na północ od Neapolu)
Była jeszcze Sycylia z Palermo na 96,9 (RAI R2)


- 25 sierpnia 2017 -

Podczas nasłuchu porannego tropo z południa (Ślęża, St. Polten) po 9-ej na chwilę wpadła mi grecka stacja via Es: 95,5 - Sitia FM (Kreta) - jingiel
Był to jednak krótki przebłysk, większe Esy zaczęły się oo 11:30.
Pośród stacji greckich (m.in. 90,0 - R.Mitlini z Lesbos) i tureckich (88,8 Mugla, 90,0 Denizli, 90,3 Alem Tekirdag RDS) była też jedna silna arabska na 90,4. Azymut bliższych stacji w GRC i TUR wskazuje, że musiało to być R.Masr z Egiptu (Ismailia). Odległość 2546km!

Około 12:20 propagacja przesunęła się na Włochy. Jedna z pierwszych zidentyfikowanych ciekawszych stacji było:
99,5 -  ARC_RETE 101, grali INXS - Not enough love
Kilka minut po godzinie 13 odnotowałem odbiór z RDS z regionu Apulii (miejscowość Monopoli):


Skanując Włochy, poszukuję sygnałów z dwóch miast, które tam odwiedziłem: Rzym i Neapol (wraz z ich centrami nadawczymi FM!). Podczas tego otwarcia były oba:

Neapol i Kampania
88,6 - RCS Radio Camaldoli Stereo z Monte Faito  - drugi raz w tym sezonie
101,2 - usłyszawszy lounge house skojarzyłem częstotliwość ze stacją Yacht FM, które spodobało mi się w Neapolu. Po jinglu okazało się, że zostało ono zastąpione w mieście przez MC2, grające w tym samym stylu muzycznym. MC2, czyli Monte Carlo 2 znam z satelity i również bardzo lubię.
101,8 - Radio Radicale (Napoli - Camaldoli), RDS
90,4 - KKITALIA (Salerno), RDS




Rzym i Lazio
99,0 - RTR99 (Rzym - Monte Cavo), byłem przy tym nadajniku!
96,8 - R.Maria (Patrica, południe Lazio)
88,9 - R.Immagine (San Felice Circeo - cypel na samym południu Lazio, między Rzymem a Neapolem, stamtąd też 94,5 Subasio 2tx)
93,7 - RAI R3 (2tx: Rzym Monte Mario i mała lok. 0,3kW Viterbo)


Radio Subasio - włoska stacja ponadregionalna, odbierałem wiele częstotliwości z różnych lokalizacji:
94,8 - Campagnano, na płn od Rzymu, niedal. Lago di Bracciano
94,5 - Rzym - Monte Cavo ( byłem przy tym nadajniku!)
94,5 - San Felice Circeo (2tx z Monte Cavo)
94,6 - Canepina nad Lago di Vico
94,1 - najsłabszy odbiór (3 loc. możliwe, m.in.Rieti)

Sardynia
90,5 - Studio2000 (Santu Lussurgiu, duży RTCN na Sardynii)
92,6 - Antena2000 (Sassari), znam ich jingiel z DXów sprzed lat

Korsyka (1kW z Porto Vecchio)
90,2 - RMC
87,9 - France Culture

Było też nieco Algierii (101,9 Chaine2 i 105,4 Chaine3) i Tunezji (R.Monastir 98,5RDS i 99,0; RTTCulture 101,1). MUF tego popołudnia obserwowałem aż do 107,7 MHz.


- 30 września 2017 -

I kiedy wydawało mi się, że sezon propagacji jonosferycznej zupełnie się zakończył, ostatniego dnia września około południa trafiłem na krótkotrwałe Esy, w dodatku z udziałem bardzo rzadko odbieranego rejonu!

90,9 - R.Maestro GRUZJA! (Batumi) reklamy, audio jak 48kbps
100,7 - Abchazja! (autonomiczny, separatystyczny region w Gruzji) mega dziwny język, początkowo myślałem że Armenia. W identyfikacji pomógł jeden z widzów mojego kanału na YouTube.
90,9 - rosyjski pop (tent Doroznoje, Krasnodarski Kraj)
91,7 - Evropa Plus (tent.) (Krymsk - Rosja, Krasnodarski Kraj)
92,1 - DFM (tent.) - Rosja, Krasnodarski Kraj)
89,5 - pozdrowienia po rosyjsku (Krym?)


Rok 2017 dostarczył też nowości w sferze wiedzy o naturze zjawiska Sporadic E. Na jednej ze stron poświęconych nasłuchowemu hobby odnalazłem ciekawy fragment:
"The absence of active jet streams over Europe probably means that one of the main sporadic E triggers, gravity waves, may be missing or reduced. These waves propagate up from the turbulence of the jet stream at 12km height to the E region at 120km."

Prądy strumieniowe, fale grawitacyjne, wyładowania atmosferyczne - kiedy zaczynałem interesować się propagacją, badacze domyślali się jej powiązań z burzami, skłaniali się jednak ku promieniowaniu rentgenowskiemu pochodzącymi ze Słońca. Nauka rozwija się na naszych oczach.

-koniec-

Więcej: raporty Sporadic E z ubiegłych lat

1 komentarz :

Zach pisze...

Serwus Emel:)

Portugalia - 93,9 - R. Comercial (Braganca, 2390km), bardzo przedluzony Es. Wg. wielu publikacji jakie mozna znalezsc w Internecie, maxymalna granica Es (1 hoop ok 2300km), wiec sygnal z Portugali pieknie przedluzony, prawdopodobnie ze wzgl. na dobre warunki.

Ja rowniez polowalem na Portugalie, i udalo mi sie ja zlapac z potwierdzonym ID tylko raz 87.6 RDS z Seixal. Bylo to 18-go lipca. Tegoz dnia zlapalem unid, ktory pozniej zostal zidentyfikowany jako 87.9 RDP Antena 1 z Serra da Lousã.

Rowniez 9-go czerwca 87.7 RDP Antena 1 pojawila sie u mnie o 0936 UTC jak unid, pozniej dopiero zidentyfikowana jako RDP Antena 1.

Sygnaly z Ibizy to naprawde super polowy. Zazdroszcze! U mnie Ibiza tylko raz, niestety. Rowniez San Josep - 88.1 Radio Radio Network z 26-Jun-17.

99.2 z Algerii to prawdopodobie 2Es. Dystanse powyzej 2500km zalicza sie do dwoch odbic. Podejzewam, ze gdzies w okolicach Adriatic Sea nastapilo drugie odbice. W tym rejonie, jak wiesz, szczegolnie latem wystepuja idealne warunki.
W Twoim przypadku jabym obstawial po okolo ~1250km na jedno odbicie. Po raz kolejny gratulacje!

21 Czerwca odebralem sygnal z Hispanii ze chrzescijanska piosenka na 90.0. Pozostaje on UNID. Jednak na forum SkywavesDX pojawily sie komentarze, ze moze to byc Peque Radio. Ciezko to okreslic, gdyz to jest brief recording.

U mnie Sardynia rowniez pojawila sie 4 razy. Wszystkie stacje z PI codem. 26 Czerwiec, po raz pierwszy i 18 August po raz drugi.

Sycylia, natomiast tylko 1 raz- 20-Jun-2017 o 1732 UTC 87.6 Radio Capital, ktore w originale jako UNID, pozniej zidentyfikowane przez Franco Martelli. Miejscowosc to Noto (tent) odleglosc 2044km.

U mnie najdalej na Wschod to Bialorus. Rosja niestety nieuchywcona. Minimalny dystans do Rosjii to jest ok 2080km, wiec warunki musialy by byc excepcionalne zeby sygnal przebil sie na wyspy. kilku brytyjskich Dxerow odebralo Rosje w OIRT, ja niestety nie mam takich mozliwosci.

Algerii i Tunezji bylo u mnie po dziurki w nosie. Niektore stacje przykrywaly localne BBC. Niemalze przy kazdym otwarciu na poludnie pojawiala sie Algeria.

Niestety w wrzesniu ominely mnie wszystkie mozliwe Esy. Geaorgia i Armenia oraz inne egzotyki, to poza moim zasiegiem.

W tym roku liczylem na Turcje albo choc Grecje jednak nic tych krajow.

Gratulacje polowow! Zazdroszcze egzotykow!
Zach, 73